Competencias do título |
Código
|
Competencias / Resultados do título
|
A1 |
Coñecer e comprender a morfoloxía, a fisioloxía, a patoloxía e a conduta das persoas, tanto sas como enfermas, no medio natural e social. |
A2 |
Coñecer e comprender as ciencias, os modelos, as técnicas e os instrumentos sobre os que se fundamenta, articula e desenvolve a fisioterapia. |
A3 |
Coñecer e comprender os métodos, procedementos e actuacións fisioterapéuticas, encamiñados tanto á terapéutica propiamente dita a aplicar na clínica para a reeducación ou recuperación funcional, como á realización de actividades dirixidas á promoción e mantemento da saúde. |
A5 |
Valorar o estado funcional do paciente, considerando os aspectos físicos, psicolóxicos e sociais. |
A6 |
Valoración diagnóstica de coidados de fisioterapia segundo as normas e cos instrumentos de validación recoñecidos internacionalmente. |
A7 |
Deseñar o plan de intervención de fisioterapia atendendo a criterios de adecuación, validez e eficiencia. |
A8 |
Executar, dirixir e coordinar o plan de intervención de fisioterapia, utilizando as ferramentas terapéuticas propias e atendendo á individualidade do usuario. |
A11 |
Proporcionar unha atención de fisioterapia eficaz, outorgando unha asistencia integral aos pacientes. |
A12 |
Intervir nos ámbitos de promoción, prevención, protección e recuperación da saúde. |
A14 |
Incorporar os principios éticos e legais da profesión á práctica profesional así como integrar os aspectos sociais e comunitarios na toma de decisións. |
A16 |
Levar a cabo as intervencións fisioterapéuticas baseándose na atención integral da saúde que supón a cooperación multiprofesional, a integración dos procesos e a continuidade asistencial. |
A17 |
Comprender a importancia de actualizar os coñecementos, habilidades, destrezas e actitudes que integran as competencias profesionais do fisioterapeuta. |
A19 |
Comunicarse de modo efectivo e claro, tanto de forma oral como escrita, cos usuarios do sistema sanitario así como con outros profesionais. |
B1 |
CB1 - Que os estudantes demostrasen posuír e comprender coñecementos nunha área de estudo que parte da base da educación secundaria xeral, e adóitase atopar a un nivel que, aínda que se apoia en libros de texto avanzados, inclúe tamén algúns aspectos que implican coñecementos procedentes da vangarda do seu campo de estudo |
B2 |
CB2 - Que os estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posúan as competencias que adoitan demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudo |
B3 |
CB3 - Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética |
B4 |
CB4 - Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non especializado |
B5 |
CB5 - Que os estudantes desenvolvesen aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores cun alto grao de autonomía |
C1 |
Expresarse correctamente, tanto de forma oral coma escrita, nas linguas oficiais da comunidade autónoma. |
C3 |
Utilizar as ferramentas básicas das tecnoloxías da información e as comunicacións (TIC) necesarias para o exercicio da súa profesión e para a aprendizaxe ao longo da súa vida. |
C4 |
Desenvolverse para o exercicio dunha cidadanía respectuosa coa cultura democrática, os dereitos humanos e a perspectiva de xénero. |
C5 |
Entender a importancia da cultura emprendedora e coñecer os medios ao alcance das persoas emprendedoras. |
C6 |
Adquirir habilidades para a vida e hábitos, rutinas e estilos de vida saudables. |
C8 |
Valorar a importancia que ten a investigación, a innovación e o desenvolvemento tecnolóxico no avance socioeconómico e cultural da sociedade. |
C9 |
Ter a capacidade de xestionar tempos e recursos: desenvolver plans, priorizar actividades, identificar as críticas, establecer prazos e cumprilos. |
Resultados de aprendizaxe |
Resultados de aprendizaxe |
Competencias / Resultados do título |
Coñecer e comprender a morfoloxía, a fisioloxía, a patoloxía e a conducta das persoas con discapacidade neurolóxica e psicomotriz. |
A1
|
B1
|
C8
|
Coñecer e comprender os métodos, procedementos e actuacións fisioterapéuticas, encamiñadas tanto á terapéutica propiamente dita para aplicar na clínica para a reeducación e recuperación funcional, como á realización de actividades dirixidas á promoción e mantemento da saúde en persoas con discapacidade neurolóxica e psicomotriz. |
A2
|
B2
|
C8
|
Coñecer e comprender as ciencias, os modelos, as técnicas e os instrumentos sobre os que se fundamenta, articula e desarrolla a fisioterapia nos campos da neuroloxía e a psicomotricidade. |
A3
|
B3
|
C3
|
Diseñar o plan de intervención de fisioterapia atendendo a criterios de adecuación, validez e eficiencia. |
A5 A6 A7 A8 A11 A12 A14
|
B3 B4
|
C9
|
Comprender a importancia de actualizar os coñecementos, habilidades, destrezas e actitudes que integran as competencias profesionais do fisioterapeuta. |
A16 A17 A19
|
B5
|
C1 C4 C5 C6 C8
|
Contidos |
Temas |
Subtemas |
UNIDAD I: Neuroanatomía e neurofisioloxía do sistema nervioso. |
-Organización do sistema nervioso.
-Organización interna do SNC para a transmisión de información motora e sensitiva.
-Vascularización do SNC.
-Sistema sensorial: Sistema somatosensorial (Vía columna dorsal/lemnisco medial; Vía anterolateral).
-Sistema motor: Vías descendentes laterales e mediales.
-Anatomía do SNP. |
UNIDAD 2: Patoloxía mais frecuente do SNC e do SNP. |
-Patoloxía do SNC: ACV, TCE, PC, EM, Parkinson, Lesión Medular...
-Patoloxía do SNP: compresións, e traumatismos... |
UNIDAD 3: Movilizacións do SNP/movilización neuromenínxea. |
-Bases fisiolóxicas da movilización neuromenínxea.
-Técnicas básicas de provocación/posta en tensión dos principais nervios periféricos.
-Maniobras de movilización. |
UNIDAD 4: Método Castillo Morales. |
-Bases do Método.
-Terapia de regulación corporal-postural.
-Terapia de regulación orofacial. |
UNIDAD 5: Facilitación Neuromuscular Propioceptiva: Método Kabat |
-Bases e principios do Método Kabat.
-Patróns globais de activación según o Método.
-Técnicas específicas. |
UNIDAD 6: Concepto Bobath |
-Principios e técnicas de tratamento según o Concepto Bobath: en nenos e adultos.
-Tratamento funcional do pacente hemipléxico.Cambios posturais e transferencias.
-Tratamento funcional do neno con parálisis cerebral.Cambios posturais e transferencias. |
UNIDAD 7: Método Brunnstrom |
-Bases neurofisiolóxicas do Método Brunnstrom.
-Recuperación funcional do paciente hemipléxico según o método. |
UNIDAD 8: Método Vojta. |
-Bases do Método Vojta: locomoción reflexa.
-Modelo de diagnóstico diferencial según Vojta (ontogénese postural, reflexos primitivos, reaccións posturais).
-Reptación reflexa.
-Volteo reflexo. |
UNIDAD 9: Exercicio Terapéutico Cognoscitivo |
- Introducción ó Método Perfetti.
- Principios do Exercicio Terapéutico Cognoscitivo.
- Planificación do tratamiento.
- Exercicios. |
PRÁCTICA: MOVILIZACIÓN DO SNP |
-Execución das técnicas de posta en tensión dos principais nervios do SNP.
-Execución de técnicas de deslizamento de algún nervios do SNP.
-Abordaxe de lesións do nervio periférico, a través de técnicas neuromenínxeas. |
PRÁCTICA: MÉTODO CASTILLO MORALES |
- Ficha de valoración do Método Castillo Morales: en nenos, e en adultos con afección do S.N.C.
- Práctica da terapia orofacial (zonas motoras orofaciales).
- Práctica da terapia corporal/regilación postural (zonas motoras corporais).
|
PRÁCTICA: F.N.P: MÉTODO KABAT |
- Execución práctica da facilitación dos patróns globais de escápula e pelvis.
- Execución práctica da facilitación dos patróns globais de cabeza-cuello, tronco superior e tronco inferior.
- Execución práctica da facilitación dos patróns globais de membros superiores.
- Execución práctica da facilitación dos patróns globais de membros inferiores. |
PRÁCTICA: CONCEPTO BOBATH |
- Valoración segón o Concepto Bobath.
- Tratamento en fase aguda do doente hemipléxico.
- Tratamento en fase subaguda do doente hemipléxico.
- Tratamento en fase crónica do doente hemipléxico. |
PRÁCTICA: MÉTODO BRUNNSTROM |
- Valoración do paciente hemipléxico según Brunnstrom.
- Execución práctica das técnicas utilizadas no tratamento de tronco, en fase subaguda nun doente hemipléxico.
- Execución práctica das técnicas de recuperación do membro superior, en fase subaguda nun doente hemipléxico.
- Execución práctica das técnicas de recuperación da man, en fase subaguda nun doente hemipléxico.
- Execución práctica das técnicas de recuperación do membro inferior, en fase subaguda nun paciente hemipléxico. |
PRÁCTICA: PRINCIPIO VOJTA |
- Execución práctica da valoración dun neno con afectación neurolóxica.
- Execución práctica da facilitación da reptación reflexa (posición de partida, lugar de estimulación, dirección dos estímulos).
- Execución práctica da facilitación do volteo reflexo (posición de partida, lugar de estimulación, dirección dos estímulos). |
PRACTICA: MÉTODO PERFETTI |
- Execución dos exercicios de primer grao según Perfetti.
- Execución dos exercicios de segundo grao según Perfetti.
- Execución dos exercicios de tercer grao según Perfetti. |
Planificación |
Metodoloxías / probas |
Competencias / Resultados |
Horas lectivas (presenciais e virtuais) |
Horas traballo autónomo |
Horas totais |
Prácticas de laboratorio |
A3 A5 A7 A8 A11 B5 C3 |
36 |
55 |
91 |
Sesión maxistral |
A1 A2 A12 A14 A16 C8 |
47.5 |
45 |
92.5 |
Proba de ensaio |
A1 B3 B5 C9 |
2 |
0 |
2 |
Traballos tutelados |
A6 A17 B2 C3 C8 |
3 |
20 |
23 |
Presentación oral |
A7 A17 A19 B3 B4 C1 C3 C8 C9 |
0.5 |
6 |
6.5 |
Proba práctica |
A1 A5 B2 B5 C9 |
1 |
0 |
1 |
Lecturas |
A17 B1 C3 C4 C5 C6 C8 |
0 |
6 |
6 |
|
Atención personalizada |
|
3 |
0 |
3 |
|
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado |
Metodoloxías |
Metodoloxías |
Descrición |
Prácticas de laboratorio |
Metodoloxía que permite que os estudantes aprendan efectivamente a través da realización de actividades de carácter práctico, tales como demostracións, exercicios, experimentos e investigacións. |
Sesión maxistral |
Exposición oral complementada co uso de medios audiovisuais e a introdución de algunhas preguntas dirixidas aos estudantes, coa finalidade de transmitir coñecementos e facilitar a aprendizaxe.
A clase maxistral é tamén coñecida como “conferencia”, “método expositivo” ou “lección maxistral”. Esta última modalidade sóese reservar a un tipo especial de lección impartida por un profesor en ocasións especiais, cun contido que supón unha elaboración orixinal e baseada no uso case exclusivo da palabra como vía de transmisión da información á audiencia. |
Proba de ensaio |
Proba na que se busca responder por escrito a preguntas de certa amplitude valorando que se proporcione a resposta esperada, combinada coa capacidade de razoamento (argumentar, relacionar, etc.), creatividade e espírito crítico. Utilízase para a avaliación diagnóstica, formativa e sumativa. Permite medir as habilidades que non poden avaliarse con probas obxectivas como a capacidade de crítica, de síntese, de comparación, de redacción e de orixinalidade do estudante; polo que implica un estudo amplo e profundo dos contidos, sen perder de vista o conxunto das ideas e as súas relacións. |
Traballos tutelados |
Metodoloxía deseñada para promover a aprendizaxe autónoma dos estudantes, baixo a tutela do profesor e en escenarios variados (académicos e profesionais). Está referida prioritariamente ao aprendizaxe do “cómo facer as cousas”. Constitúe unha opción baseada na asunción polos estudantes da responsabilidade pola súa propia aprendizaxe.
Este sistema de ensino baséase en dous elementos básicos: a aprendizaxe independente dos estudantes e o seguimento desa aprendizaxe polo profesor-titor. |
Presentación oral |
Intervención inherentes aos procesos de ensino-aprendizaxe baseada na exposición verbal a través da que o alumnado e profesorado interactúan dun modo ordenado, propoñendo cuestións, facendo aclaracións e expoñendo temas, conceptos, feitos ou principios de forma dinámica. |
Proba práctica |
Proba na que se busca que o alumno desenvolva total ou parcialmente algunha práctica que previamente tivese feito durante as clases prácticas. A proba práctica pode incluír previamente a resolución dunha pregunta/problema que teña como resultado a aplicación práctica dunha determinada técnica ou práctica aprendida. |
Lecturas |
Son un conxunto de textos e documentación escrita que se recolleron e editaron como fonte de profundización nos contidos traballados. |
Atención personalizada |
Metodoloxías
|
Presentación oral |
Prácticas de laboratorio |
Sesión maxistral |
Traballos tutelados |
|
Descrición |
-Tutorización individualizada ó longo do curso académico.
-Resolución de dubidas de maneira presencial e/ou vía e-mail.
-Tutorización/orientación na elaboración dos traballos asignados de maneira grupal ou individual ós alumnos, ó longo da impartición da asignatura.
Nota: Na medida do posible (en base ás características dos contidos), realizarase unha atención personalizada utilizando as plataformas virtuais disponibles na UDC (preferentemente mediante o moodle, e o microsoft teams). |
|
Avaliación |
Metodoloxías
|
Competencias / Resultados |
Descrición
|
Cualificación
|
Presentación oral |
A7 A17 A19 B3 B4 C1 C3 C8 C9 |
Intervención inherentes aos procesos de ensino-aprendizaxe baseada na exposición verbal a través da que o alumnado e profesorado interactúan dun modo ordenado, propoñendo cuestións, facendo aclaracións e expoñendo temas, conceptos, feitos ou principios de forma dinámica. |
6 |
Lecturas |
A17 B1 C3 C4 C5 C6 C8 |
Conxunto de textos e documentación escrita que o alumno utiliza para a profundización dos contidos da asignatura. |
2 |
Proba de ensaio |
A1 B3 B5 C9 |
Proba na que se busca responder por escrito a preguntas de certa amplitude valorando que se responda adecuadamente, combinándoo coa capacidade de razoamento (argumentar, relacionar, etc.), creatividade e espírito crítico. Utilízase para a avaliación diagnóstica, formativa e sumativa. Permite medir as habilidades que non poden avaliarse con probas obxectivas como a capacidade de crítica, de síntese, de comparación, de redacción e de orixinalidade do estudante; polo que implica un estudo amplo e profundo dos contidos, sen perder de vista o conxunto das ideas e as súas relacións. |
40 |
Traballos tutelados |
A6 A17 B2 C3 C8 |
Metodoloxía deseñada para promover a aprendizaxe autónoma dos estudantes, baixo a tutela do profesor e en escenarios variados. Está referida prioritariamente ao aprendizaxe do “cómo facer as cousas”. Constitúe unha opción baseada na asunción polos estudantes da responsabilidade pola súa propia aprendizaxe.
Este sistema de ensino baséase en dous elementos básicos: a aprendizaxe independente dos estudantes e o seguimento desa aprendizaxe polo profesor-titor.
|
12 |
Proba práctica |
A1 A5 B2 B5 C9 |
Valorarase o posicionamento do paciente e do fisioterapeuta, as ordenes do fisioterapeuta, e a execución e destreza na realización da técnica solicitada. |
40 |
|
Observacións avaliación |
-Os exámes de xunio e xulio constarán dunha parte teórica e outra práctica. Si un alumno se presenta a unha das partes e non o fai na outra, a súa nota final será de suspenso. -Para aprobar a asignatura requírese obter unha puntuación como mínimo
de 5 puntos no exame teórico, e unha puntuación de 5 puntos no exame práctico. -Calquer exáme teórico que se realice nesta asignatura, con 1/3 de preguntas en branco, e/ou preguntas cunha puntuación igual ou menor de 3 puntos estará suspenso. Para gardar "aprobada" unha das partes da materia (teoría ou práctica) hai que presentarse a ámbalas dúas, e obter unha nota como mínimo de 3 puntos na parte que está suspensa. A aqueles alumnos con 1/3 de preguntas en branco, e/ou preguntas cunha puntuación igual ou menor de 3 puntos, non se lle gardará ningunha das partes. -Os traballos tutelados que se asignen e realicen ó longo da materia, son de obrigado cumprimento por parte dos alumnos, a non realización dos mesmos penalizará ó alumno, impedindo a superación da materia. Da mesma maneira, se un alumno non presenta oralmente o traballo, o traballo considerarase NON REALIZADO. Para contabilizar este traballo tutelado na nota final da asignatura, a parte teórica ten que estar aprobada. CASOS NOS QUE NON SE APLICA A MEDIA PONDERADA: -Alumnos
con unha parte aprobada y outra parte suspensa (xa sea examen teórico ou
práctico): a nota final da asignatura será a do exámen suspenso. -Alumnos
con 1/3 das preguntas en branco, e/ou preguntas con unha puntuación menor ou
igual 3 puntos: a nota final da asignatura será a nota do citado examen teórico. No caso de que a nota do exámen
teórico fose > 5 puntos, a nota final da asignatura será de 4 puntos. NOTA: Farase un seguimento da asistencia por parte dos alumnos ás prácticas de laboratorio. "Os
porcentaxes asignados a cada proba poden sufrir pequenas
modificacións dun curso a otro en función das necesidades da
materia; non obstante, o valor do examen (teórico e práctico) nunca
será inferior ó 70% da nota final y o valor da evaluación
continuada (asistencia, traballos tutelados, presentacións) nunca será
superior ó 30%."
|
Fontes de información |
Bibliografía básica
|
Bobath B. (1.992). Actividad postural refleja anormal causada por lesiones cerebrales. Buenos Aires. Panamericana
Vojta V. (2.005). Alteraciones motoras cerebrales infantiles. Madrid. Ediciones Morata
Bobath K. (1.993). Base neurofisiológica para el tratamiento de la parálisis cerebral infantil. Buenos Aires. Panamericana
Raine S., Meadows L., Lynch-Ellerington M. (2.009). Bobath Concept Theory and Clinical Practice in Neurological Rehabilitation. Sussex Blackwell Publishing
Bobath B, Bobath K. (1.987). Desarrollo motor en distintos tipos de parálisis cerebral. Buenos Aires. Panamericana
Vojta V., Schweizer E. (2.011). El descubrimiento de la motricidad ideal. Pozuelo de Alarcón. Morata
Perfetti, Carlo (1.998). El ejercicio terapéutico cognoscitivo para la reeducición motora del hemipléjico adulto. Barcelona. Edika-Med
Vojta V. (1.995). El principio Vojta. Juegos musculares en la locomoción refleja y en la ontogénesis motora. Barcelona. Springer-Verlag Ibérica
Paeth B (2.007). Experiencias con el Concepto Bobath. Madrid. Panamericana
Voss, D.E., Ionta M.K., Myers, B.J. (1.996). Facilitación Neuromuscular Propioceptiva. Madrid, Panamericana
Stokes M. (2.006). Fisioterapia en la rehabilitación neurológica. Madrid, Elsevier
Bobath B. (1.993). Hemiplejía del adulto, evaluación y tratamiento. Buenos Aires. Panamericana
Adler S.S., Beckers D., Buck M. (2002). La facilitación neuromuscular propioceptiva en la práctica. Madrid. Panamericana
Adler S.S., Beckers D., Buck M. (2002). La facilitación neuromuscular propioceptiva en la práctica guía ilustrada. Madrid. Panamericana
Zamorano E. (2.013). Movilización neuromeníngea. Tratamiento de los trastornos mecanosensitivos del sistema nervioso. Madrid. Panamericana
Shacklock M. (2.007). Neurodinámica Clínica. Madrid, Elsevier
Cano de la Cuerda R., Collado Vázquez S. (2.012). Neurorehabilitación: Métodos específicos de valoración y tratamiento. Madrid. Panamericana
Brunnstrom S (1.970). Reeducación motora en la hemiplejia. Barcelona. Jims
Gjelsvik, Bente E. Bassoe (2.008 ). The Bobath concept in adult neurology. Stuttgart. Thieme
Bobath K, Köng E. (1.997). Trastornos cerebromotores en el niño. Buenos Aires. Panamericana |
|
Bibliografía complementaria
|
|
|
Recomendacións |
Materias que se recomenda ter cursado previamente |
ANATOMÍA I E HISTOLOXÍA/651G01001 | ANATOMÍA II/651G01002 | FISIOLOXÍA/651G01003 | CINESITERAPIA XERAL/651G01005 |
|
Materias que se recomenda cursar simultaneamente |
BIOMECÁNICA/651G01009 | FISIOTERAPIA NAS ALTERACIÓNS ESTÁTICAS E DINÁMICAS DO RAQUIS/651G01015 | FISIOTERAPIA RESPIRATORIA/651G01017 | FISIOTERAPIA MANUAL E OSTEOPÁTICA II/651G01019 |
|
Materias que continúan o temario |
ANATOMÍA I E HISTOLOXÍA/651G01001 | ANATOMÍA II/651G01002 | FISIOLOXÍA/651G01003 | CINESITERAPIA XERAL/651G01005 | BIOMECÁNICA/651G01009 |
|
Observacións |
Para
axudar a conseguir unha contorna inmediata sustentable e cumprir cos
obxectivos estratéxicos do Plan Green Campus da Facultade de
Fisioterapia, os traballos documentais que se realicen nesta materia
poderanse solicitar tanto en formato papel como virtual ou soporte
informático. De realizarse en papel, seguiranse na medida do posible as seguintes recomendacións xerais: - Non se utilizarán plásticos. - Realizaranse impresións a dobre cara. - Empregarase papel reciclado. - Evitarase a realización de borradores. |
|