Competencias do título |
Código
|
Competencias / Resultados do título
|
Resultados de aprendizaxe |
Resultados de aprendizaxe |
Competencias / Resultados do título |
Identificar o espazo acuático como un espazo de actuación particular e diferente ao terrestre, comprendendo as alternativas de uso entre as distintas prácticas que engloba cada ámbito (educación, saúde, deporte e recreación) e valorando, especialmente, as posibilidades de desenvolvemento. educación física baseada no medio acuático. |
A1 A4 A25 A26
|
B1 B3
|
C6
|
Adquirir un coñecemento básico dos fenómenos físicos que interveñen no ser humano durante o desenvolvemento de calquera actividade acuática para unha mellor comprensión das habilidades cognitivas, motrices e emocionais implicadas. |
A4 A22 A27 A29
|
B2
|
C6
|
Recoñecer as posibles dificultades dun alumno durante a fase de adaptación ao medio acuático e comprender a actitude necesaria para facilitar o devandito proceso. |
A5 A6 A15 A22 A26 A31
|
B2 B4 B6 B16
|
C4
|
Deseñar, desenvolver e avaliar os procesos de ensino-aprendizaxe das habilidades acuáticas, con atención e titoría en función das características individuais e contextuais das persoas (xénero, idade, discapacidade, cultura, etc.). |
A8 A11 A12 A17 A21 A26
|
B1 B3 B15
|
|
Promover e avaliar a adquisición de habilidades acuáticas ao longo do ciclo vital, considerando que a idade, o sexo ou a discapacidade son variables que requiren unha intervención consciente para favorecer a igualdade de oportunidades. |
A1 A4 A5 A7 A21
|
B6 B8 B11 B15
|
C4 C7
|
Deseñar e ordenar estratexias e espazos de aprendizaxe que respondan á especificidade do espazo acuático e á diversidade social (sexo, xénero, idade, discapacidade, cultura...) e que permitan o desenvolvemento da motricidade acuática a todas as persoas. |
A6 A8 A18 A21 A33
|
B1 B2 B3 B4
|
C5
|
Comprender a evolución dos obxectivos xerais a establecer no proceso de adquisición de habilidades acuáticas e seleccionar os posibles contidos motores para alcanzalos. |
A11 A16 A17 A18 A21
|
B1 B7 B9
|
C6
|
Identificar e comprender as esixencias psicomotrices e sociomotrices das habilidades deportivas acuáticas, executando basicamente as habilidades motrices específicas dos distintos deportes acuáticos, considerando as diferenzas por xénero. |
A21 A25 A26 A33
|
B2 B15
|
C3
|
Experimentar numerosas variantes de traballo das diferentes habilidades acuáticas, practicar ata acadar o grao de competencia motriz que garanta a plena autonomía no medio acuático e iniciar a adquisición de habilidades deportivas acuáticas específicas. |
A18 A21 A22 A27 A33
|
B2 B6 B19
|
C7
|
Conocer y poseer la metodología y estrategia necesaria para el aprendizaje en el ámbito acuático, tanto en espacios acuáticos artificiales como naturales. |
A6 A8 A17 A21
|
B1 B17
|
C6
|
Seleccionar e saber utilizar o material (tanto específico como alternativo) e os equipamentos acuáticos en contextos educativos, deportivos, recreativos e de actividade física saudable. |
A21 A26 A33
|
B1
|
|
Analizar os métodos de ensino das habilidades acuáticas e as súas posibilidades de aplicación, tendo en conta as diferentes variables que poden afectar a un programa didáctico acuático.
|
A8 A11 A18 A21 A26
|
B8 B11
|
|
Aplicar as técnicas didácticas e reflexionar sobre a conveniencia de adaptar a información á idade do alumno e sobre como e cando dar coñecemento dos resultados nunha actividade acuática. |
A8 A15 A21 A27 A33
|
B8
|
C1
|
Coñecer as funcións e responsabilidades dos distintos membros que integran unha Escola de Actividades Acuáticas, comprender cales son as máis importantes e analizar as posibles consecuencias do incumprimento. |
A5 A6 A8 A13 A20
|
B5 B8 B12 B14
|
|
Coñecer e saber aplicar as tecnoloxías da información e da comunicación (TIC) no ámbito das actividades acuáticas para facilitar os procesos de ensino-aprendizaxe. |
A36
|
B10
|
C3
|
Comportarse de forma responsable, garantindo a seguridade que o espazo acuático require en calquera práctica acuática (educativa, deportiva, recreativa, saudable, etc.). |
A21 A29
|
B5 B8 B12 B14 B19
|
C7
|
Coñecer e aplicar a lexislación vixente en materia de marco das actividades acuáticas en diferentes ámbitos: educativo, deportivo, de xestión, lecer e saúde. |
A10 A21
|
B5 B14
|
C4
|
Contidos |
Temas |
Subtemas |
1. O medio acuático como espazo de acción motriz. |
1.1 Características
1.2 Oportunidades de práctica
1.3 Riscos específicos
1.4 Seguridade (obxectiva e subxectiva)
|
2. Adaptación da respiración ao medio acuático. |
2.1 Expiración submarina
2.2 Coordinación do ritmo ventilatorio
2.3 Apnea
2.4 Ventilación por máscara e tubo (snorkel) |
3. Habilidades motrices acuáticas básicas.
|
3.1 Definición
3.2 Clasificación
3.3 Importancia da práctica para a súa adquisición e dominio |
4. Equilibrio no medio acuático. |
4.1 Flotación estática e dinámica
4.2 Equilibrios en diferentes posicións
4.3 Flotaciones colectivas (formacións)
4.4 Material auxiliar de flotación, vantaxes e inconvenientes. |
5. Os xiros no medio acuático |
5.1 No eixe lonxitudinal (cefalo-caudal)
5.2 No eixe transversal (latero-lateral)
5.3 No eixe anterior-posterior (dorso-ventral)
5.4 Combinado (por exemplo, viraxes de natación) |
6. Desplazamento no medio acuático. |
6.1 Principios de acción-reacción e resistencia acuática.
6.2 Importancia da acción corporal (deslizamento e ondulación)
6.3 Propulsión cos membros superiores (remadas e brazadas)
6.4 Propulsión cos membros inferiores (patadas)
6.5 Materiais auxiliares para a propulsión (aletas, manoplas, etc.) |
7. Manipulacións no medio acuático. |
7.1 De obxectos non flotantes (busca e captura)
7.2 De obxectos flotantes (agarres, golpes, lanzamentos e recepcións)
7.3 Doutras persoas (traslados acuáticos) |
8. Entradas á auga e saídas do medio acuático. |
8.1 Mergullas desde a terra á auga (saídas de natación e saltos)
8.2 Boost/saltos (natación artística e waterpolo)
8.3 Satos desde a auga coa axuda de compañeiros (natación artística)
8.4 Como saír da auga: subida ao bordillo e elementos flotantes |
9. Os deportes acuáticos como habilidades específicas da auga. |
9.1 Natación: estilos (crol frontal, braza, costas e bolboreta) e modalidades (piscina curta, piscina olímpica e travesías en augas abertas).
9.2 Waterpolo
9.3 Natación artística (sincronizada)
9.4 Saltos
9.5 Outros deportes acuáticos |
Planificación |
Metodoloxías / probas |
Competencias / Resultados |
Horas lectivas (presenciais e virtuais) |
Horas traballo autónomo |
Horas totais |
Proba mixta |
A1 A4 A6 A7 A8 A10 A11 A12 A13 A15 A22 A25 A26 A29 A31 A33 B5 B7 B9 C1 |
2 |
4 |
6 |
Aprendizaxe colaborativa |
A5 A6 A8 A12 A15 A16 A17 A18 A20 A21 A25 A26 A27 A33 A36 B1 B2 B3 B4 B6 B7 B8 B9 B10 B11 B12 B14 B16 B19 C1 C3 C4 |
1 |
6 |
7 |
Sesión maxistral |
A1 A4 A6 A7 A8 A10 A13 A15 A22 A25 A26 A31 A33 B1 B3 B4 B5 B7 B9 B11 B12 B14 B15 B16 B19 C1 C3 C4 C5 C6 C7 |
7 |
10 |
17 |
Proba práctica |
A5 A7 A8 A11 A16 A17 A18 A20 A21 A25 A26 A27 A33 B2 B3 B4 B5 B6 B8 B10 B11 B12 B16 B17 C1 C4 C5 C6 C7 |
2 |
2 |
4 |
Práctica de actividade física |
A5 A11 A16 A20 A21 A25 A27 A29 A33 A36 B1 B2 B4 B5 B10 B11 B12 B16 C1 C3 C4 C5 C6 C7 |
38 |
38 |
76 |
|
Atención personalizada |
|
40 |
0 |
40 |
|
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado |
Metodoloxías |
Metodoloxías |
Descrición |
Proba mixta |
Exame teórico:
- Preguntas de opción múltiple.
- Preguntas de resposta curta. |
Aprendizaxe colaborativa |
Traballo non presencial relacionado cos contidos teórico-prácticos da materia consistente na ensinanza dunha destreza acuática específica a un suposto aprendiz (un /ha compañeiro/a). |
Sesión maxistral |
Ensinanza dos contidos teóricos por parte do profesorado.
|
Proba práctica |
Exame práctico de execución por parte do/a alumno/a de diferentes habilidades acuáticas,
En caso de imposibilidade de entrar na auga (por lesión ou enfermidade), observación e detección de erros na execución das habilidades acuáticas realizadas por un/ha compañeiro/a e proposta de exercicios para a súa aprendizaxe. |
Práctica de actividade física |
Realización por parte do alumnado das tarefas motrices de aprendizaxe propostas nas sesións presenciais. |
Atención personalizada |
Metodoloxías
|
Aprendizaxe colaborativa |
Proba práctica |
Práctica de actividade física |
|
Descrición |
Atención ás dificultades individuais que poidan experimentar nas sesións presenciais realizadas en horario lectivo.
Reunión co profesorado da materia para aclarar dúbidas sobre:
- O contido teórico-práctico das actividades realizadas.
- As fontes bibliográficas a consultar para afondar nun tema do seu interese.
- Realización do traballo relacionado cos contidos teórico-prácticos.
|
|
Avaliación |
Metodoloxías
|
Competencias / Resultados |
Descrición
|
Cualificación
|
Aprendizaxe colaborativa |
A5 A6 A8 A12 A15 A16 A17 A18 A20 A21 A25 A26 A27 A33 A36 B1 B2 B3 B4 B6 B7 B8 B9 B10 B11 B12 B14 B16 B19 C1 C3 C4 |
Realización dun traballo teórico-practico sobre o proceso de ensinanza/aprendizaxe de unha habilidade acuática a un/ha compañeiro/a. |
10 |
Proba mixta |
A1 A4 A6 A7 A8 A10 A11 A12 A13 A15 A22 A25 A26 A29 A31 A33 B5 B7 B9 C1 |
Exame escrito consistente:
- Preguntas de tipo test.
- Preguntas de resposta breve. |
45 |
Proba práctica |
A5 A7 A8 A11 A16 A17 A18 A20 A21 A25 A26 A27 A33 B2 B3 B4 B5 B6 B8 B10 B11 B12 B16 B17 C1 C4 C5 C6 C7 |
Execución na piscina de habilidades acuáticas practicadas, que grabanse en video, observación e identificación de errores sobre a propia grabación e proposta de exercicios de aprendizaxe. |
45 |
|
Observacións avaliación |
Requírese a asistencia e participación activa polo menos ao 70% das sesións prácticas. O incumprimento desta norma imposibilita a superación. Para os estudantes a tempo parcial este requisito redúcese ao 60%. Para DAN (deportistas de alto nivel) pode chegar ata o 50%. O/a alumno/a que non cumpra este requisito será considerado "Non Presentado" e deberá volver a matricularse no seguinte curso. Nas sesioóns prácticas a asistencia e participación activa significa realizar as actividades acuáticas propostas para vivencialas e demostrar o seu dominio. Os/as estudiantes que por causa de lesión ou enfermidade non poidan bañarse deberán elaborar unha reflexión por escrito sobre o observado na sesión para considerar que cumpliron a asistencia e, ademáis, serán avaliados de forma práctica ao remate do cuatrimestre. Para todo o alumnado realizaráse un exame escrito con preguntas tipo test e de resposta breve. O exame estará no idioma de impartición da materia, si se desexa no uotro idioma oficial da UDC, solicitaráse unha semana antes da data de realización. Para os/as que non participaran de forma activa nas sesións ademáis haberá un exame práctico na piscina sobre os contidos impartidos. Os/as alumnos/as que cumpliron o 70% de asistencia e participación activa tendrán a parte práctica xa recoñecida. Para optar á máxima nota (matrícula de honra) deberáse elaborar un traballo teórico-práctico, consistente no análise e reflexión sobre o proceso do ensino/aprendizaxe dunha habilidade acuática a un grupo ou suxeito real. Esta opción contemplase solo no caso de obter un sobresainte. Porlo tanto, a nota final para os que cumplan coa asistencia consiguese da siguinte maneira: - Alumnos/as que cumplen coa asistencia e participación activa: exame teórico. - Alumnos/as que cumplen a asistencia pero non entraron na auga: exame teórico e exame práctico. - Alumnos/as con nota sobresainte (9), podrán optar a matrícula de honra entregando o traballo. As datas do exame son as que aprobanse no calendario académico. Para o traballo voluntario de opción a matrícula de honra o prazo máximo é un día anterior a la data de peche de actas. O traballo debe tratar ao menos os seguintes apartados: - Introducción (presentación do traballo e xustificación da elección). - Descripción da habilidade acuática elexida (analizando os retos que supón, a dificultade ou o nivel de esixencia….). - Caracterización do suxeito/grupo que vai a aprendella (¿Qué capacidades ten?) - Evaluación inicial (¿De ónde partimos? Experiencia anterior, aprendizaxes relacionados, nivel de dominio da habilidade acuática…) - Progresión da enseñanza proposta (¿Qué tarefas propóngolle? ¿Con qué formato de práctica?). - Evaluación final (¿Qué nivel de dominio conseguira?). - Reflexión sobre o proceso e propostas de mellora. - Referencias bibliográficas consultadas. Este traballo pódese realizar de forma individual si se dispone dun alumno/a ou grupo real voluntario. Pero pódese facer en parellas, de modo que cada membro da mesma sirva de “aprendiz” ao outro. Cada un puede tener como obxectivo unha habilidade diferente, ou a mesma, si comparten intereses e nivel. Os criterios de evaluación son os mesmos na primiera e segunda oportunidade da mesma convocatoria. Si el/a alumno/a cumplió coa asistencia non é necesario que a repita en derradeiras convocatorias. A realización fraudulenta de proba ou actividades de evaluación implicará directamente a calificación de suspenso “0” na materia e na convocatoria correspondente, invalidando así calquer calificación obtida en tódalas actividades de evaluación de cara á convocatoria extraordinaria”. Ademáis, según a Ley de Convivencia Universitaria (BOE núm. 48, de 25 de febreiro de 2022), o fraude académico, considerase falta moi grave, puidendo implicar expulsión de 2 a 3 anos da universidade constando no expediente académico hata su total cumprimento; así como, a pérdida de dereitos de matrícula parcial durante un curso ou semestre académico (art. 14). Enténdese por fraude académico calquer comportamento premeditado tendente a falsear os resultados dun exame ou traballo, propio ou alleo, realizado como requisito para superar unha materia ou acreditar o rendimento académico (art. 11). Coa finalidade de mellorar o sistema
de garantía interna de calidade do noso centro, sería convinte que o alumnado
atendese á solicitude realizada pola UDC, con periodicidade cuadrimestral,
respecto a participar no proceso de avaliación das materias cursadas e cuxa
chamada realiza baixo o nome de “AVALÍA” consistindo en responder as enquisas
que avalían a docencia do profesorado en cada
materia.
|
Fontes de información |
Bibliografía básica
|
|
Bucher, W. (1995): 1000 Ejercicios e juegos de natación eactividades acuáticas. Ed. Hispano Europea. Barcelona. Camiña, F. Cancela, C. Rodríguez, X. (1999): O gran libro da natación. Lea. Santiago. Camiña, F. (2014): Tratado de Natación: de la iniciación al perfeccionamiento. Paidotribo. Barcelona. Camiña, F. (2014): Tratado de Natación: del perfeccionamiento al alto rendimiento. Paidotribo. Barcelona. Del Castillo, M. (2004): Actividades acuáticas en la Primera Infancia: Programa de Intervención y Seguridad. Fundación IDISSA. Xaniño. A Coruña. Del Castillo, M. (2001):La experiencia acuática en la primera infancia como aprendizaje motor enriquecedor del desarrollo humano: un estudio en la Escuela Acuática Infantil del INEF de Galicia. Tesis doctoral en PDF en el Repositorio de la Universidadede A Coruña (http://ruc.udc.es). A Coruña. Duffield, M.H. (1985): Ejercicios en el agua. Ed. Jims. Barcelona. Franco, P. e Navarro, F. (1980): Natación. Habilidades acuáticas para todas las edades. Hispano Europea. Madrid. González , C.A. y Sebastiani, M. (2000): Actividades Acuáticas Recreativas Ed. Inde. Barcelona Gonsalvez, M. y Joven,P. (1997): Natación y sus especialidades. CSD. Madrid. Guerrero, R. (1991): Guía de las actividades acuáticas. Paidotribo. Barcelona. Güeita, J. y Alonso, M. (2021): Terapia Acuática. Abordajes desde la fisioterapia, la terapia ocupacional y la logopedia (2ª Edición). Ed. Elsevier. Barcelona. Jardí, C. (2000): Movernos en el agua . Desarrollo de las posibilidades educativas, lúdicas y terapéuticas en el medio acuático. Ed. Paidotribo. Barcelona. Lanuza, F. e Torres, B.(1995): 1060 Ejercicios e juegos de natación. Paidotribo. Barcelona. Martín, O. (1993): Juegos e recreación deportiva en el agua. Gymnos. Madrid. Martínez, P. y Moreno, R. (2011): Cuentos motores acuáticos. Ed. Inde. Barcelona. Moreno, J. A. (2001): Juegos acuáticos educativos. Ed. Inde. Barcelona. Moreno, J. A.; Pena, L. y Del Castillo, M. (2004): Manual de Actividades Acuáticas en la Infancia. Para bebés y niños de hasta seis años. Paidós. Barcelona. Muñoz Herrera, E . (2011): Planifica tus actividades acuáticas con el Modelo Narrativo Lúdico. Ed. Wanceulen. Sevilla. Navarro, F.(1978): Pedagogía de la natación. Miñon: Valladolid. Pansu, C. (2002): El agua y el niño. Un espacio de libertad. Ed.Inde. Barcelona. RFEN (2017): Natación +. Editores Navarro, F. Gosálvez, M. y Juárez, D. Sevilla. Soler, A. y Jimeno, M (1998): Actividades Acuáticas para personas mayores. Fundamentos Teóricos y Sesiones Prácticas. Editorial Gymnos. Madrid. Sova, R. (1993): Ejercicios acuáticos . Ed. Paidotribo. Barcelona. |
Bibliografía complementaria
|
|
Colado,J.C. (2004): Acondicionamiento físico en el medio acuático. Ed. Paidotribo.Barcelona. Costill, D.L., Maglischo, E.W. Richardson, A.B. (1994): Natación. Hispano Europea. Barcelona. Counsilman, J. (1990): La natación, ciencia e técnica para la preparación de campeones. Hispano Europea. Barcelona. Del Castillo, M. (2002):Disfruta de tu embarazo en el agua. Actividades acuáticas para la mujer gestante. Ed. Inde. Barcelona. Dull, H. (1997): WATSU Freeing the body in water. 2nd edition. Harbin Springs Publishing. Jiménez, J. (1998): Columna vertebral y medio acuático. Ejercicios preventivos y terapéuticos. Ed. Gymnos. Madrid. Le Camus. (1984): Las prácticas acuáticas del Bebé . Paidotribo. Barcelona. Lloret, M. Conde, C. Fagoaga, J. León, C. y Tricas, C. (1995): Natación terapéutica. Ed. Paidotribo. Barcelona. Matkin, R.B. y Brookes, G.F. (1980):Tu libro de buceo. Ed Sintes. Bracelona. Palacios, J. (1999): La seguridad en los cursos de natación. AGUA Y GESTIÓN, SEAE-INFO: Revista especializada en actividades acuáticas y gestión de instalaciones deportivas, 46. 12-16. Palacios, J.; Barcala, R.; Vales, C.; López, S. y Pérez, D. (2010). Formación y didáctica en Socorrismo Acuático Profesional. A Coruña. Fundación Universidade da Coruña. Palacios, J. y Del Castillo, M. (2013): Estudio descriptivo sobre epidemiología del ahogamiento en España en la temporada de verano 2012. http://blogs.lavozdegalicia.es/socorrismo Palou Sampol, P. y col. (2009): Aquafitness. Ediciones Universidad Illes Balears y Grada Gymnos. Palma. Prieto, J.A. (2009): Técnicas de relajación y trabajo corporal en el medio acuático. Wanceulen. Sevilla. Sanders,M. E. (2001): Fitness acuático. Manual de instructor. Volumen I Agua poco profunda. Ed. Gymnos. Madrid. Sanders,M. E. (2001): Fitness acuático. Manual de instructor. Volumen II Entrenamiento específico y de ejercicios en suspensión. Ed. Gymnos. Madrid. Thein Brody, L. y Richley Geigle, P. (2009): Aquatic exercise for rehabilitation andtraining . Champaign, Il. Human Kinetics. Wessinghage, T.;Rifle, M. y Belz, V. (2008): Aquafit. Un entrenamiento global de fuerza, resistencia, coordinación y movilidad. Ed. Paidotribo. Barcelona. http://www.fina.org/ http://www.rfen.es/ |
Recomendacións |
Materias que se recomenda ter cursado previamente |
|
Materias que se recomenda cursar simultaneamente |
|
Materias que continúan o temario |
Metodoloxía de investigación en actividade física e deporte/620G01021 | Proceso de ensino/aprendizaxe da actividade física e do deporte/620G01022 | Metodoloxía do rendemento deportivo/620G01024 | Iniciación en deportes III (Triatlon) (optativa)/620G01312 | Iniciación en deportes II (Natación) (optativa)/620G01313 | Dirección e xestión deportiva/620G01038 |
|
|