Competencias do título |
Código
|
Competencias / Resultados do título
|
Resultados de aprendizaxe |
Resultados de aprendizaxe |
Competencias / Resultados do título |
Coñecemento e aplicación dos distintos conceptos, sistemas de calidade existentes e terminoloxía técnica empregada no campo dos servizos turísticos. |
A6 A18 A19 A35
|
B1 B4 B5 B7
|
C2 C3 C4 C5 C8
|
Coñecemento e utilización das principais técnicas e ferramentas básicas relacionadas cos sistemas de xestión da calidade e a satisfacción do cliente/a. |
A6 A32 A35
|
B2 B3 B5 B6
|
C1 C3 C6 C7
|
Contidos |
Temas |
Subtemas |
TEMA 1.- A CALIDADE NOS SERVICIOS |
1.1.- Antecedentes históricos
1.2.- Concepto de Calidade
1.2.1.- Xestión da Calidade Total (TQM)
1.2.2.- Servucción
1.2.3.- Quality for Effort
1.3.- Características da Calidade nos servizos |
TEMA 3.- OS MAESTROS DA CALIDADE |
3.1.- Introdución
3.2.- William Edwards Deming
3.3.- Joseph Moses Juran
3.4.- Philip B. Crosby
3.5.- Kaoru Ishikawa
3.6.- Armand V. Feigenbaum
3.7.- Genichi Taguchi
|
TEMA 2.- OBXECTIVOS DA CALIDADE |
2.1.- Lectura. Introdución.
2.2.- Competitividade e Calidade na NET
2.3.- Obxectivos da Calidade
2.4.- Xestión por Procesos: BPM (Business Process Management)
2.5.- Calidade interna
2.5.1.- Cliente Interno, comunicación
2.5.2.- Resistencia ao cambio (lecturas)
2.6.- Calidade Externa |
TEMA 4.- IMPLEMENTACIÓN DUN SISTEMA DE CALIDADE |
4.1.- Implementación dun Sistema de Calidade. Fases
4.2.- Documentación dun Sistema de Calidade
4.3.- Manual de Calidade
4.4.- Manual de Procedementos
4.5.- Rexistros de Calidade
4.6.- Xestión da documentación (control documental) |
TEMA 5.- INDICADORES DE CALIDADE |
5.1.- Que é un indicador de calidade?
5.2.- Características, temporalidade e obxectivos
5.3.- Tipos de indicadores de calidade
5.4.- Fontes de información dos indicadores
5.4.1.- Sistema de Queixas e Suxestións
5.4.2.- Sistema de Enquisas (Cuestionarios). Exemplos.
5.5.- Compoñentes dun indicador de calidade
5.6.- Implantación e xestión dos indicadores
5.7.- Ficha do indicador
5.8.- Sistema de Indicadores
5.9.- Análise de resultados do Sistema de Indicadores
5.10.- Problemas |
TEMA 6.- FERRAMENTAS DA XESTIÓN DA CALIDADE |
6.1.- PECI (Plan Empresarial de Comunicación Interdepartamental)
6.2.- PDCA ou Roda de Deming
6.3.- Diagramas de fluxo
6.4.- Follas de Control, de Recollida de Datos ou de Control
6.5.- Histogramas
6.6.- Diagrama Causa-efecto, de Espiña de peixe ou de Ishikawa
6.6.1.- Brainstorming
6.7.- Diagrama de Pareto
6.8.- Gráficos de control (Tratamento global da información) |
TEMA 7.- BENEFICIOS E CUSTOS DA CALIDADE |
7.1.- Beneficios da Calidade
7.2.- Custo Total da Calidade
7.3.- Distribución típica do custo total da calidade
7.4.- O custo por erro ou da non calidade
7.5.- Cálculo do custo por erro ou da non calidade
7.5.1.- Problemas
7.6.- Redución dos custos totais da calidade |
TEMA 8.- SISTEMAS DE ASEGURAMENTO E MODELOS DE CALIDADE TOTAL |
8.1.- Enfoques adoptados polos sistemas de calidade
8.2.- Sistemas de Aseguramento da calidade
8.2.1.- Organismos de Normalización e Certificación (español, europeo e internacional)
8.2.2.- Intentos de normalización a nivel europeo e internacional no sector dos servizos turísticos
8.2.3.- As normas ESO 9000
8.2.4.- SIGMA: Sistema de Xestión Ambiental (Enviroment Management System): ESO 14001 e Regulamento Comunitario Eco-Management and Audit Scheme
8.2.5.- Axenda Local 21
8.2.6.- Axenda 2030 para o desenvolvemento sustentable
8.2.7.- Axenda Urbana Española
8.3.- Os Modelos de Calidade Total: (Malcolm Baldrige, Deming, EFQM e FUNDIBEQ) |
TEMA 9.- A CALIDADE NO ESPAZO OU DESTINO TURÍSTICO |
9.1.- Espazo ou Destino Turístico
9.1.1.- Axentes e os seus intereses
9.1.2.- Tipoloxías de Espazos Turísticos
9.1.3.- Compatibilidade Espacial e Temporal de Mercado
9.2.- Estudo das necesidades do turista no proceso de consumo dun espazo turístico
9.3.- Espazo Turístico como Servizo Turístico global
9.3.1.- Desenvolvemento dunha Vantaxe inimitable
9.4.- Que é Calidade?
9.5.- A Calidade como satisfacción do cliente
9.6.- Obxectivos de Calidade nun espazo turístico
9.7.- Modelo conceptual da calidade do Servizo
9.8.- Marcas e Selos Turísticos
9.9.- Once Mandamentos para a obtención da Calidade nun Espazo Turístico |
10.- A CALIDADE TURÍSTICA EN ESPAÑA. ENFOQUE SECTORIAL: SISTEMAS DE CALIDADE EN SUB-SECTORES TURÍSTICOS. EVOLUCIÓN |
10.1.- Introdución. Cronograma
10.2.- O Sistema de Calidade do Sector Hostaleiro Español (Q de Calidade) e o Instituto para a Calidade Hostaleira Española (ICHE)
10.2.1.- Ferramentas desenvoltas dentro do marco do Sistema de Calidade Turística Española
10.3.- Sistemas de Calidade noutros sub-sectores turísticos. INCAVE, ICRE, …
10.4.- O Instituto para a Calidade Turística Española (ICTE)
10.4.1.- Empresas Turísticas certificadas en Galicia
10.5.- ICTE e AENOR (hoxe UNE)
10.5.1.- Conversión da Q de Calidade en normas UNE
10.6.- ISO/ TC 228 Turismo e Servizos relacionados (2005)
10.6.1.- Grupos de traballo e normas publicadas
10.7.- Cidades Intelixentes (CTN 178)
10.7.1.- Destinos Turísticos Intelixentes |
11.- A CALIDADE TURÍSTICA EN ESPAÑA. ENFOQUE DESTINO |
11.1.- Plans en Destino
11.1.1.- Impulsor, financiamento e solicitude
11.2.- PET´s
11.3.- PDT´s
11.4.- PICTE 2000-2006
11.5.- PDPT´s
11.6.- Iniciativa de Modernización de Destinos Turísticos Maduros
11.7.- Plan do Turismo Español Horizonte 2020
11.8.- PCPT´s |
12.- SISTEMA DE CALIDAD TURÍSTICA ESPAÑOLA |
12.1.- SCTE Sectores (Q)
12.2.- SCTE Destinos (SICTED)
12.3.- SCTE Boas Prácticas (MACT)
12.4.- SCTE Capital Humano (Anfitrións – Cultura do Detalle)
12.5.- SCTE Embelecemento (Anfitrións – Destino en Detalle)
12.6.- SCTE Internacional
|
Planificación |
Metodoloxías / probas |
Competencias / Resultados |
Horas lectivas (presenciais e virtuais) |
Horas traballo autónomo |
Horas totais |
Sesión maxistral |
A6 A18 A19 A35 B5 C5 C7 C8 |
5 |
35 |
40 |
Solución de problemas |
A18 A19 A32 B1 B3 B4 C4 C6 |
3 |
20 |
23 |
Traballos tutelados |
B4 B6 B7 C1 C2 C3 |
0 |
40 |
40 |
Seminario |
A6 A19 A32 A35 B1 B2 B4 B6 B7 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 |
2 |
9 |
11 |
Proba obxectiva |
A6 A18 A19 B1 B2 B3 |
2 |
32 |
34 |
|
Atención personalizada |
|
2 |
0 |
2 |
|
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado |
Metodoloxías |
Metodoloxías |
Descrición |
Sesión maxistral |
Exposición oral por parte do profesorado dos aspectos fundamentais da materia. Nesta exposición, substituirase a presenza física do profesor/a por a presenza virtual vía Microsoft Teams. Así mesmo, abrirase un foro de dúbidas en Moodle e colgaranse pequenos vídeos titoriais na devandita plataforma e en Stream. As exposicións complementaranse co uso de medios audiovisuais e a introdución dalgunhas preguntas dirixidas ao estudantado, coa finalidade de transmitir coñecementos e facilitar a aprendizaxe. |
Solución de problemas |
Conxunto de probas prácticas que serven para ir preparando a avaliación dos coñecementos que ten o alumnado da materia, ao longo do curso. A solución de problemas farase: de maneira virtual, a través da plataforma Moodle ou de correo electrónico. |
Traballos tutelados |
O alumnado realizará diferentes traballos sobre temas específicos recomendados polo profesor/a. Caso de Traballos en equipo, se é posible, realizaranse en grupos de non máis de tres alumnos/ as e manteranse reunións periódicas co profesor/a (de maneira virtual, a través da plataforma Moodle ou de correo electrónico), para o seu seguimento.
O profesorado poderá acordar que o traballo sexa individual. |
Seminario |
|
Proba obxectiva |
Ao final do cuadrimestre celebrarase unha proba escrita presencial de contido teórico-práctico, para valorar a correcta comprensión e aplicación dos contidos da materia por parte do alumnado. |
Atención personalizada |
Metodoloxías
|
Traballos tutelados |
Seminario |
|
Descrición |
A atención personalizada que se describe en relación a estas metodoloxías concíbese como momentos de traballo presencial co profesorado, a través de correo electrónico, do campus virtual ou medios similares, polo que implican unha participación obrigatoria para o alumnado.
|
|
Avaliación |
Metodoloxías
|
Competencias / Resultados |
Descrición
|
Cualificación
|
Traballos tutelados |
B4 B6 B7 C1 C2 C3 |
Ao longo do curso, a través da aula virtual, indicaranse diferentes actividades ou traballos a realizar para a mellor comprensión e adquisición de conceptos. Estes traballos poderán ser sincrónicos ou asincrónicos. Na súa valoración terase en conta: a exposición ou redacción, a capacidade de síntese, a capacidade de análise, a achega persoal, a coordinación con compañeiros, o rigor e a actualización das fontes utilizadas. |
20 |
Solución de problemas |
A18 A19 A32 B1 B3 B4 C4 C6 |
Conxunto de probas prácticas realizadas ao longo do curso. |
10 |
Proba obxectiva |
A6 A18 A19 B1 B2 B3 |
A proba escrita de contido teórico-práctico consistirá na resolución de exercicios breves e/ou resposta a cuestións curtas e/ou de resposta múltiple e/ou preguntas de desenvolvemento. |
60 |
Seminario |
A6 A19 A32 A35 B1 B2 B4 B6 B7 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 |
Intervencións realizadas en foros, participación en acción tutorial e como participación en traballos de grupo |
10 |
|
Observacións avaliación |
A cualificación final derívase de dous partes: Avaliación Continua, onde se valora o traballo realizado ao longo do curso, xa sexan actividades sincrónicas ou exercicios e traballos non sincrónicos, e Proba obxectiva ou Exame Final. Para poder facer o cómputo final, é necesario superar polo menos o 50% da cualificación en cada unha das 2 partes anteriormente descritas (avaliación continua e proba final). En caso de non alcanzar a cualificación mínima de 5 nalgunha das partes, indicarase como cualificación final a cualificación obtida na parte que non sexa aprobada, xa sexa Avaliación Continua ou Proba Final. Cualificación de Non Presentado: O alumnado que non se presente á proba final (independentemente da convocatoria de que se trate), será cualificado cun "NP" (Non Presentado), aínda no caso de realizar, presentado e exposto traballos tutelados ou outras actividades que computen na avaliación. Segunda Oportunidade: A avaliación será similar na primeira e na segunda oportunidade. A recuperación da Presentación oral realizarase o día previsto para a proba obxectiva, sempre que sexa posible. convocatoria adiantada: A proba obxectiva suporá o 100% da cualificación. Alumnado con recoñecemento de dedicación a tempo parcial e dispensa académica: O alumnado con recoñecemento de dedicación a tempo parcial e dispensa académica de exención de asistencia, concedida oficialmente pola UDC segundo a súa normativa, poderá facer os traballos obrigatorios en formato non presencial, e facelos chegar ao profesor para á súa avaliación. No caso de que non poidan realizar ou expor o traballo, acordará coa profesora as datas de exposición que lles conveñan, podendo buscar alternativas a traballos de grupo para garantir a súa avaliación. Implicacións da fraude académica na realización das probas ou actividades de avaliación: a realización fraudulenta das probas ou actividades de avaliación, unha vez comprobada, implicará directamente a cualificación de suspenso na convocatoria en que se cometa a falta e respecto da materia en que se cometese: a/o estudante será cualificado con “suspenso” (nota numérica 0) na convocatoria correspondente do curso académico, tanto se a falta prodúcese na primeira oportunidade como na segunda. Para isto, procederase a modificar a súa cualificación na acta de primeira oportunidade, se fose necesario. Atención á diversidade: a materia poderá ser adaptada ao estudantado que precise da adopción de medidas encamiñadas ao apoio á diversidade (física, visual, auditiva, cognitiva, de aprendizaxe ou relacionada coa saúde mental). De ser o caso, deberán contactar, nos prazos oficiais estipulados de maneira previa a cada cuatrimestre académico, cos servizos disponíbeis na UDC, coa Unidade de Atención á Diversidade (https://www.udc.es/cufie/ADI/apoioalumnado/); no seu defecto, coa Titora ADI da Facultade de Turismo. Perspectiva de Xénero: Segundo se recolle nas distintas normativas de aplicación para a docencia universitaria deberase incorporar a perspectiva de xénero nesta materia (usarase linguaxe non sexista, utilizarase bibliografía de autores/as de ambos sexos, propiciarase a intervención en clase de alumnos e alumnas...). Traballarase para identificar e modificar prexuízos e actitudes sexistas e influirase na contorna para modificalos e fomentar valores de respecto e igualdade. Deberanse detectar situacións de discriminación por razón de xénero e proporanse accións e medidas para corrixilas.
|
Fontes de información |
Bibliografía básica
|
FERNÁNDEZ FERNÁNDEZ, M. A. (2003). El Control, Fundamentos de la Gestión por Procesos y la Calidad Total. ESIC Editorial. Madrid
AMAT, O. (2007). Costes de Calidad y de no Calidad (2ª edición). EADA Gestión 2000. Barcelona
MARTÍN ROJO, I. (2014). Dirección y Gestión de Empresas del Sector Turístico. Ediciones Pirámide. Madrid
JULIA, M.; PORSCHE, F.; GIMÉNEZ, V.; VERGE, X. (2002). Gestión de Calidad aplicada a Hostelería y Restauración. Pearson Educación,S.A. Madrid
TARÍ GUILLÓ, J.J.; MOLINA AZORÍN, J.F.; PEREIRA MOLINER, J. (2017). Gestión de la Calidad en el Turismo. Editorial Síntesis. Madrid
CAMISÓN, C.; ROCA, V (1997). Los Costes Totales de la Calidad: Un Estudio de la Empresa Hotelera. Editorial Civitas. Madrid.
CASANUEVA ROCHA, C.; GARCÍA del JUNCO, J.; CARO GONZÁLEZ., F. J. (2000). Organización y Gestión de Empresas Turísticas. Ediciones Pirámide. Madrid |
|
Bibliografía complementaria
|
JUAN MARTÍNEZ, F.; SOLSONA MONZONÍS, J. (2000). Alojamiento Turístico Rural. Gestión y Comercialización. Editorial Síntesis,S.A. Madrid
MONCADA, A. (1999). Bosquejo Histórico de las Normas ISO 9000. Suplemento de Calidad del Periódico Excelsior del 02-07-1999. Méxicoad del
MARTÍN VALLES, D. (1999). Calidad en los Servicios. Una aproximación metodológica. Revista Estudios Turísticos, nº 139, pp. 15-33. Instituto de Estudios Turísticos
ZEITHAML, V. A.; PARASURAMAN, A.; BERRY, L.L. (1993). Calidad Total en la Gestión de Servicios. Ed. Díaz de Santos. Madrid
LLORÉNS MONTES, F. J.; FUENTES FUENTES, Mª A. (2001). Calidad Total. Fundamentos e Implantación. Editorial Pirámide. Madrid
IGLESIAS TOBAR, J. R.; TALÓN, P.; GARCÍA-VIANA, R. (2007). Comercialización de Productos y Servicios Turísticos. Editorial Síntesis. Madrid
FAYOS-SOLÁ, E. (1994). Competitividad y Calidad en la nueva era del Turismo. Revista Estudios Turísticos, nº 123, pp. 5-10. Instituto de Estudios Turísticos
UGALDE, V.; NAVARRO, L. (1999). El ICHE y el Sistema de Calidad del Sector Hotelero Español. Revista Estudios Turísticos, nº 139, pp. 53-63. Instituto de Estudios Turísticos
PRADOS PÉREZ, E. (2000). Estrategias de calidad en el sector turístico español: situación actual y perspectivas de futuro. Revista Gestión de Hoteles y Empresas Turísticas: nº 4, pp. 22-31. Editorial Alción. Madrid
COSTA, J. Mº. (1998). Gestió de la Qualitat en un mon de serveis. Ediciones Gestión 2000. Barcelona
VALLS, J-F (2004). Gestión de Empresas de Turismo y Ocio. El arte de provocar la satisfacción. Ediciones Gestión 2000. Barcelona
FELIPE GALLEGO, J. (2002). Gestión de Hoteles. Una nueva visión. Thomson Editores Spain/Paraninfo,S.A. Madrid
JAMES, P. (1997). Gestión de la Calidad Total. Un texto introductorio. Prentice Hall Iberia. Madrid
GATELL PAMIES, J. (1994). Hotel Hotel, Marketing. CDN, Ciencias de la Dirección,S.A. Madrid
ASOCIACIÓN ESPAÑOLA DE NORMALIZACIÓN Y CERTIFICACIÓN (). http: //www.aenor.es.
Nuevo Portal de Calidad Turística (). http: //www.calidadturistica.es.
ENTIDAD NACIONAL DE ACREDITACIÓN (). http: //www.enac.es .
INSTITUTO PARA LA CALIDAD TURÍSTICA ESPAÑOLA (). http: //www.icte.es.
MINISTERIO DE INDUSTRIA, TURISMO Y COMERCIO (). http: //www.mityc.es.
CUNHA, L. (2007). Introduçâo ao Turismo. Editorial Verbo. Lisboa
OMT (1998). Introducción al Turismo. OMT. Madrid
ROSANDER, A. C. (1992). La Búsqueda de la Calidad en los Servicios. Ed. Díaz de Santos. Madrid
HOROVITZ, J (1993). La Calidad del Servicio. McGraw-Hill. Madrid
SENLLE, A.; BRAVO, O. (1996). La Calidad en el Sector Turístico. Ediciones Gestión 2000. Barcelona
BLASCO PERIS, A. (2002). La Empresa y el Producto Turístico. Editorial Civitas. Madrid
GÁLGANO, A. (1994). Manual de Calidad en Turismo. Editur. Barcelona
MEMBRADO MARTÍNEZ, J. (1996). Modelo Europeo de Calidad Total para empresas hoteleras. Revista Estudios Turísticos, nº 132, pp. 7-29. Instituto de Estudios Turísticos
ORDOZGOITI, E. (1999). Normalización en Servicios Turísticos. Revista Estudios Turísticos, nº 139, pp. 43-52. Instituto de Estudios Turísticos
HUÉSCAR, A. (1993). Nuevo marco conceptual del Turismo. Revista Estudios Turísticos, nº 117, pp. 23-48. Instituto de Estudios Turísticos
BAYÓN MARINÉ, Fernando; MARTÍN ROJO, Inmaculada (2004). Operaciones y Procesos de Producción en el sector turístico. Editorial Síntesis. Madrid
NAVARRO DE VEGA, A. (1999). Plan de Calidad Turística Española. Revista Estudios Turísticos, nº 139, pp. 5 13. Instituto de Estudios Turísticos
BOE 16-07-2005 (2005). Real Decreto 721/2005, de 20 de junio, por el que se regula la iniciativa de modernización de destinos turísticos maduros.
ZEITHAML, V. A.; BITNER, M. J. (1996). Services Marketing. McGraw-Hill. New York (Estados Unidos).
EIGLIER, P.; LANGEARD, E. (1989). Servucción. El Marketing de servicios. McGraw-Hill. Madrid
GÓMEZ GÓMEZ, Mª. J. (1999). Sistema de Calidad para Casas Rurales. Revista Estudios Turísticos, nº 139, pp. 89-94. Instituto de Estudios Turísticos
BADÍA, A.; BELLIDO, S. (1999). Técnicas para la Gestión de la Calidad. Ed. Tecnos. Madrid
GORGA, V. (1999). Una aproximación a la Calidad Turística en el plano Internacional. Revista Estudios Turísticos, nº 139, pp. 35-41. Instituto de Estudios Turísticos |
|
Recomendacións |
Materias que se recomenda ter cursado previamente |
|
Materias que se recomenda cursar simultaneamente |
|
Materias que continúan o temario |
|
|