Datos Identificativos 2024/25
Asignatura (*) Química Médica Código 610G01040
Titulación
Descriptores Ciclo Período Curso Tipo Créditos
Grao 2º cuadrimestre
Cuarto Optativa 4.5
Idioma
Castelán
Modalidade docente Híbrida
Prerrequisitos
Departamento Química
Coordinación
García Romero, Marcos Daniel
Correo electrónico
marcos.garcia1@udc.es
Profesorado
García Romero, Marcos Daniel
Correo electrónico
marcos.garcia1@udc.es
Web
Descrición xeral Nesta materia ofértase un curso introductorio de Química Médica no que se abordan conceptos básicos relacionados coa estrutura e actividade de fármacos, mecanismos de acción, metabolismo, así como as principais estratexias no deseño e síntese.

Competencias / Resultados do título
Código Competencias / Resultados do título

Resultados de aprendizaxe
Resultados de aprendizaxe Competencias / Resultados do título
Coñecer os fármacos desde o punto de vista químico e a súa interacción coas correspondentes dianas biolóxicas/farmacológicas. Comprender os principais procesos metabólicos nos fármacos A1
A9
A10
A13
A14
A15
A16
A21
A24
A25
B1
B2
B3
B4
B6
B7
C1
C2
C3
C4
C6
C7
C8
Coñecer os principios básicos utilizados no deseño de fármacos e a súa aplicación ao deseño e preparación de novas substancias de interese farmacológico. A1
A9
A10
A13
A14
A15
A16
A17
A18
A19
A20
A21
A22
A23
A24
A25
A26
B1
B2
B3
B4
B6
B7
C1
C2
C3
C4
C6
C7
C8
Coñecer o impacto dos fármacos e a industria farmaceútica no actual marco social e económico. A13
A14
A16
A24
A25
B1
B3
B4
B6
B7
C1
C3
C6
C7
C8
Saber identificar a información da literatura científica, valorando a responsabilidade na xestión da información e do coñecemento no campo da Química Industrial e na Investigación Química, usando a terminoloxía científica e apreciaando o valor da calidade e mellora continua A14
A15
A16
A22
A24
A25
B1
B2
B3
B4
B6
C1
C2
C3
C4
C6
C7
C8

Contidos
Temas Subtemas
Tema 1. Principios básicos da Química Médica 1.1 Química Médica: definición e conceptos básicos
1.2 Perspectiva histórica.
1.3 Farmacocinética e farmacodinámica
1.4 Descubrimento de fármacos
1.5 Fármacos: nomenclatura e clasificación
Tema 2. Bases moleculares na acción dos fármacos: farmacodinámica 2.1 Interaccións fármaco-receptor. Topoloxía molecular e actividade biolóxica
2.2 Proteínas: estrutura e función. Interaccións con proteínas
2.3 Encimas: catálise enzimática. Ecuación de Michaelis-Menten. Inhibición enzimática: tipos
2.5 Receptores celulares: estrutura e clasificación.
2.6 Ácidos nucleicos. Estrutura e funcións. Interaccións de fármacos con ácidos nucleicos
2.7 Interaccións de con lípidos e carbohidratos
Tema 3. Farmacocinética 3.1 Procesos ADME.
3.2 Absorción de fármacos. Modos de administración. Propiedades fisicoquímicas dos fármacos: regras de Lipinsky. Biodisponibilidad.
3.3 Distribución de fármacos. O sangue: composición e propiedades. Velocidade de eliminación. Vida media. Volume de distribución
3.4 Metabolismo de fármacos: metabolismo en fase I e fase II
3.5 Eliminación de fármacos.
Tema 4. Descubrimento de fármacos. 4.1 Etapas no desenvolvemento de fármacos. Aproximación fenotípica vs diana biolóxica. Diversidade estrutural. Espazo químico. Enerxía de enlace ao fármaco. High Throughput Screening (HTS)
Librarías químicas: química combinatoria, síntese paralela, síntese en fase sólida
4.2 Estrategías no descubrimento de fármacos (lead discovery). Modos de cribado. Métodos de selección de fármacos. Deseño de fármacos
4.3 Optimización de fármacos (lead optimization). Relacións estrutura-actividadIdentificación do farmacóforo. Farmacomodulación: modificación de grupos funcionais. Optimización de enlace ao receptor e farmacocinética.

Planificación
Metodoloxías / probas Competencias / Resultados Horas lectivas (presenciais e virtuais) Horas traballo autónomo Horas totais
Sesión maxistral A1 A9 A10 A13 A14 A15 A16 A21 A24 A25 B1 B2 B3 B4 B6 B7 C1 C3 C4 C6 C7 C8 16 16 32
Seminario A1 A9 A10 A13 A14 A15 A16 A21 A24 A25 B1 B2 B3 B4 B6 B7 C1 C3 C4 C6 C7 C8 7 28 35
Prácticas de laboratorio A9 A13 A14 A15 A16 A17 A18 A19 A20 A22 A23 A25 A26 B1 B2 B3 B4 B6 B7 C1 C2 C3 C4 C6 C7 C8 10 10.5 20.5
Proba mixta A1 A9 A13 A14 A15 B2 B3 B6 C1 C6 4 20 24
 
Atención personalizada 1 0 1
 
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado

Metodoloxías
Metodoloxías Descrición
Sesión maxistral Realizarase as exposición de contidos. Durante estas, o profesor poderá proporcionar material suplementario á bibliografía co obxectivo de que as explicacións poidan seguirse de xeito efectivo. Tamén se desenvolverá a capacidade de elaborar apuntamentos e a busca de información. A comprensión dos aspectos máis relevantes de cada tema avaliarase mediante realización de tests asíncronos dispoñibles nas plataformas Moodle ou Teams da materia.
Seminario Os contidos de cada tema discutiranse en seminarios mediante resolución de exercicios e análises de supostos prácticos. Os alumnos dispoñerán con suficiente antelación dos boletines de problemas a través da plataforma Moodle. Poderase solicitar a entrega de exercicios resoltos.
Prácticas de laboratorio Realización de prácticas relacionadas coa materia, coa utilización de software e aplicacións web de libre distribución dirixidas ao deseño racional de fármacos. En particular, proponse a estimación de parámetros farmacocinéticos para moléculas orgánicas de pequeno tamaño, ademais do estudo da interacción molécula-diana farmacolóxica mediante docking molecular.
Proba mixta Realizarase unha exame escrito no que valorarán os coñecementos adquiridos

Atención personalizada
Metodoloxías
Sesión maxistral
Prácticas de laboratorio
Seminario
Descrición
Esta actividade estará dirixida á asistencia individual para aclaracións, dúbidas, así como á resolución de exercicios e casos prácticos.

Os estudantes acollidos ao réxime de " recoñecemento de dedicación a tempo parcial ou dispensa académica de exención de asistencia", de acordo coas normas da UDC, terán atención específica titorizada cuando o alumno así o solicite. A demanda do estudante, proporcionarase axuda titorizada en todo o referido aos contidos e desenvolvemento da materia, e proporánselle traballo específico en forma de boletíns de problemas representativos da materia. que o alumno deberá resolver de maneira individual e, posteriormente, acudir a titorías para correxilos e solventar as dúbidas.

Avaliación
Metodoloxías Competencias / Resultados Descrición Cualificación
Proba mixta A1 A9 A13 A14 A15 B2 B3 B6 C1 C6 Valorarase a corrección nas respostas ás preguntas propostas na proba escrita mixta final 40
Sesión maxistral A1 A9 A10 A13 A14 A15 A16 A21 A24 A25 B1 B2 B3 B4 B6 B7 C1 C3 C4 C6 C7 C8 Valorarase a asistencia e participación nas clases de exposición de contidos, así como a participación e corrección nos test de avaliación asíncronos propostos para cada tema. 10
Prácticas de laboratorio A9 A13 A14 A15 A16 A17 A18 A19 A20 A22 A23 A25 A26 B1 B2 B3 B4 B6 B7 C1 C2 C3 C4 C6 C7 C8 Valorarase a asistencia e participación, así como a corrección no desenrolo das distintas actividades prácticas propostas e do informe final. 30
Seminario A1 A9 A10 A13 A14 A15 A16 A21 A24 A25 B1 B2 B3 B4 B6 B7 C1 C3 C4 C6 C7 C8 Valorarase a participación activa do alumno na resolución dos problemas dos boletines, así como os exercicios entregados. 20
 
Observacións avaliación

A asistencia ás actividades avaliables, sesións maxistrales, seminarios e prácticas é obrigatoria.

Para que un alumno poida obter a cualificación de "Non presentado" non poderá realizar actividades cun cómputo superior ao 50% na avaliación ou non presentarse á proba mixta. O alumno disporá de dúas oportunidades, e os alumnos que non superen a materia na primeira oportunidade conservarán a cualificación obtida no traballo de seminario e prácticas de laboratorio, e realizarán unha segunda proba mixta nas datas determinadas polo calendario fixado pola Xunta de Facultade. Os alumnos que sexan avaliados na segunda oportunidade só poderán optar á matrícula de honra se estas non foron cubertas na primeira oportunidade.

Alumnado con recoñecemento de dedicación a tempo parcial e dispensa académica de exención de asistencia (de acordo co a
normativa da UDC):

Aplícanse os mesmos criterios de avaliación indicados anteriormente, estando exentos da asistencia
regular as clases presenciais en aula e seminarios.

Non
obstante, a asistencia ás
prácticas es obligatoria para superar a asignatura, de forma que se
facilitará, na medida do posible, a elección de fechas das prácticas para adaptalasá dispoñibilidade do alumno. Nos casos excepcionais nos que as prácticas non poidan  realizarse por incompatibilidade de
horarios, estas poderanse sustituir por tarefas relacionadas
non presenciales.

A calificación final
será a suma do 60% da calificación obtida nas prácticas de
laboratorio e o 40% da calificación obtida na proba mixta .
Estas porcentaxes de calificación se aplicarán ás dúas oportunidades.


A calificación de “non presentado” otorgarase a aqueles alumnos
acollidos ao mencionado réximen de exención, sempre e cando non se
presenten á proba mixta.

Para todos os alumnos, o proceso de ensino-aprendizaxe, incluída a avaliación, refírese a un curso académico e por tanto volve comezar cun novo curso académico, incluíndo todas as actividades e procedementos de avaliación que se programen para devandito curso.


Fontes de información
Bibliografía básica Patrick, G. L (2013). An Introduction to Medicinal Chemistry. 5th ed.. New York: Oxford University Press
Avendaño, C (2001). Introducción a la Química Farmacéutica. Madrid: McGraw-Hill
Delgado, A.; Minguillón, C.; Joglar, J. (2003). Introducción a la Química Terapéutica. Madrid: Díaz de Santos
Delgado, A.; Minguillón, C.; Joglar, J. (2002). Introducción a la síntesis de fármacos. Madrid: Síntesis
Stevens, E. (2014). Medicinal Chemistry, an Introduction.. Pearson Education. New York.
Thomas, Gareth (2007). Medicinal Chemistry: An introduction. Wiley

Bibliografía complementaria


Recomendacións
Materias que se recomenda ter cursado previamente
Química Orgánica 1/610G01026
Química Orgánica 2/610G01027
Ampliación de Química Orgánica/610G01028
Química Orgánica Avanzada/610G01030

Materias que se recomenda cursar simultaneamente
Traballo de fin de Grao/610G01043

Materias que continúan o temario

Observacións


(*)A Guía docente é o documento onde se visualiza a proposta académica da UDC. Este documento é público e non se pode modificar, salvo casos excepcionais baixo a revisión do órgano competente dacordo coa normativa vixente que establece o proceso de elaboración de guías