Competencias / Resultados do título |
Código
|
Competencias / Resultados do título
|
Resultados de aprendizaxe |
Resultados de aprendizaxe |
Competencias / Resultados do título |
Coñecer os elementos estruturais da argumentación e os factores xurídicos e extra-xurídicos que inflúen nela. |
A8 A9
|
B9 B5
|
C1 C8
|
Coñecer e aplicar modelos de corrección argumentativa para o desenvolvemento dos propios puntos de vista e para a análise crítica de argumentacións alleas e de sentenzas xudiciais. |
A11 A12 A15
|
B2
|
C4 C6
|
Comprender a natureza e os elementos do proceso de interpretación das normas xurídicas e do enxuízamento dos feitos. |
A3 A4 A9 A10 A11
|
B7 B8 B9
|
|
Aprender a formular un discurso dun modo efectivo. |
A12
|
B13 B2 B3 B4
|
C1 C3 C4
|
Aprender a debater en contextos dialécticos. |
A12 A15
|
B10 B13 B2 B3 B4
|
C1 C3 C4
|
Detectar erros, falacias e paraloxismos nunha cadea de argumentación. |
A6 A8 A10
|
B3 B4
|
C4 C8
|
Contidos |
Temas |
Subtemas |
TEMA 1. POSITIVISMO XURÍDICO E ARGUMENTACIÓN XURÍDICA
|
1. A visión positivista da práctica do Dereito
1.1. Mecanicismo
1.2. Irracionalismo
2. Insuficiencia das formulacións positivistas
3. Positivismo xurídico e transformación dos sistemas xurídicos. O constitucionalismo
4. Necesidade da argumentación
4.1. O modelo retórico de Ch. Perelman
4.2. O modelo dialéctico de R. Alexy
|
TEMA 2. DECISIÓN E XUSTIFICACIÓN NO DEREITO
|
1. O punto de partida
2. A toma de decisións
3. Decidir e xustificar
4. Xustificar e explicar
5. Xustificar e motivar
6. Xustificación xudicial
7. Xustificación interna e externa
8. Procedemento de argumentación en casos difíciles
8.1. Argumentacións analóxicas
8.2. Argumentación apagóxica
|
TEMA 3. CONTEXTOS DA ARGUMENTACIÓN XURÍDICA
|
1. Argumentación xudicial e argumentación xurídica
2. A argumentación dos avogados
3. Argumentación e resolución alternativa de conflitos
4. Argumentación lexislativa
5. Argumentación e dogmática xurídica |
TEMA 4. DIMENSIÓNS DA ARGUMENTACIÓN XURÍDICA
|
1. Argumentar e decidir
2. Concepto de argumentación
3. Concepcións de argumentación
4. Concepcións da argumentación e argumentación xurídica
5. Argumentación e falacias
5.1. Falacias formais
5.2. Falacias materiais
5.3. Falacias pragmáticas
|
TEMA 5. ASPECTOS FORMAIS DA ARGUMENTACIÓN
|
1. A forma dos argumentos
2. Tipos xerais de inferencias
3. Clases de argumentos xurídicos
3.1. En relación coa premisa normativa
3.2. En relación coa premisa fáctica
4. Subsunción, adecuación e ponderación
5. Os límites da lóxica |
TEMA 6. ASPECTOS MATERIAIS DA ARGUMENTACIÓN
|
1. O enfoque material da argumentación
2. Razoamento teórico e práctico
3. Razóns e tipos de razóns
4. Razóns xurídicas: sistemáticas e extrasistemáticas
5. Relevancia e peso das razóns
6. Razóns xurídicas e razóns morais. A unidade do razoamento práctico |
TEMA 7. A ARGUMENTACIÓN EMPÍRICA EN ESPECIAL |
1. Discurso argumentativo e discurso narrativo
2. Motivación da proba.
3. Concepcións da proba xudicial.
4. A inducción como racionalidad do procedemento probatorio.
5. Valoración da proba e estándares de proba.
6. Institucionalización e límites á averiguación da verdade.
7. En particular, a regra de exclusión da proba ilícita
|
TEMA 8. ASPECTOS PRAGMÁTICOS DA ARGUMENTACIÓN
|
1. O xiro pragmático
2. A tópica
2.1. A tópica na Antigüedad. Aristóteles e Cicerón
2.2. A tópica xurídica. Th. Viehweg
2.3. A inventio: aspectos técnicos. Os topoi no discurso retórico ou dialéctico.
3. Do estilo
3.1. Noción
3.2. Os transcendentais
3.2. Teoría da elegantia. A elegantia iuris
3.3. Características técnicas
3.3.1. Axilidade
3.3.2. Adecuación
3.3.3. Corrección
3.3.4. Flexibilidade
3.3.5. Veracidade
3.4. Comunicación non verbal
3.4.1. Postura
3.4.2. Gestualidad
3.4.3. Mirada
3.4.4. Silencios
3.5. Algúns condicionantes típicos
3.6. O sublime
4. A retórica
4.1. Noción e xustificación
4.2. Breve aproximación histórica
4.3. Tipos de oratoria
4.4. Resortes xerais
4.5. Na tribuna. Aspectos técnicos da oratoria
4.5.1. Fases do discurso
a. Invención
b. Disposición
c. Elocución
d. Memoria
e. Acción
4.5.2. Algúns recursos retóricos
4.6. Retórica e parresía
5. A dialéctica
5.1. Dialéctica ou erística
5.2. A dialéctica como procedemento
5.3. Sobre a area. O debate: aspectos técnicos
5.3.1. Noción de debate, tipos e roles
5.3.2. Construción de liñas argumentais
5.3.2. Destrución de liñas argumentais. As falacias
5.3.3. Estratexias de debate
|
TEMA 9. ARGUMENTACIÓN E VIDA PÚBLICA. SOBRE A CRISE ACTUAL DA DEMOCRACIA
|
1. Democracia e argumentación. Da polis grega á «telecracia»
2. A «infocracia» e o novo réxime da información. O «smartphone»
3. O fin da acción comunicativa e a fragmentación da sociedade
4. A racionalidade dixital. Argumentos fronte a algoritmos
|
Planificación |
Metodoloxías / probas |
Competencias / Resultados |
Horas lectivas (presenciais e virtuais) |
Horas traballo autónomo |
Horas totais |
Sesión maxistral |
A6 C4 C6 C8 |
13 |
19.5 |
32.5 |
Análise de fontes documentais |
A3 A4 A10 A11 B8 B2 B3 |
0 |
23 |
23 |
Proba obxectiva |
B7 B4 B5 C1 |
2 |
20.5 |
22.5 |
Seminario |
A8 A9 A12 A15 B9 |
13 |
19.5 |
32.5 |
|
Atención personalizada |
|
2 |
0 |
2 |
|
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado |
Metodoloxías |
Metodoloxías |
Descrición |
Sesión maxistral |
Terán un carácter introductorio e de recapitulación aos grandes bloques temáticos da materia. Esta actividade relaciónase especificamente coas competencias A3, A4, A8 e a totalidade dos resultados de aprendizaxe pretendidos.
|
Análise de fontes documentais |
A comprobación das aproximaciones teóricas e a identificación e estudo dos principais problemas relacionados coa interpretación, aplicación e argumentación xurídica esixirán que as/os estudantes analicen argumentacións contidas en textos normativos, jurisprudenciales e, en menor medida, en documentos que conteñan actos xurídico-privados e actos administrativos. |
Proba obxectiva |
A través dela se evaluará a aprendizaxe dos temas explicados e desenvolvidos nas clases maxistrais. |
Seminario |
Como medio para o desenvolvemento de habilidades relacionadas co sentido crítico, a capacidade de expresión oral e a exposición lóxica e ordenada dos argumentos. Os seminarios virarán ao redor dos temas propostos polo profesor ao principio do curso e terán carácter interactivo. |
Atención personalizada |
Metodoloxías
|
Análise de fontes documentais |
|
Descrición |
Os estudantes dispoñerán da posibilidade de manter unha sesión de atención personalizada co profesor, tanto para resolver dúbidas como para preparar a sesión de seminario. |
|
Avaliación |
Metodoloxías
|
Competencias / Resultados |
Descrición
|
Cualificación
|
Proba obxectiva |
B7 B4 B5 C1 |
A proba obxectiva empregarase para evaluar a aprendizaxe dos contidos das clases maxistrais e das lecturas. O exame constará de diversas argumentacións que haberá que analizar á luz das preguntas propostas neste. |
50 |
Seminario |
A8 A9 A12 A15 B9 |
A avaliación da participación nas sesións seminario terá en conta a eficacia pragmática, a fluidez expositiva, a habilidade argumentativa, a capacidade de análise das fontes documentais e a avaliación crítica. Tamén se tomará en consideración o dominio dos contidos temáticos e a capacidade de responder as obxeccións ou preguntas expostas. Na sesión ou sesións en que os estudantes actúen como relatores poderanse obter ata 3,5 puntos da cualificación final, en función da calidade da exposición. As intervencións efectuadas nas sesións onde non se actúe como relator/a permitirán obter ata 1,5 puntos da cualificación final, en función dos criterios expostos. O principal criterio de avaliación será a calidade das intervencións, aínda que tamén se terá en conta a frecuencia das intervencións. Alternativamente poderase puntuar neste último concepto a través dos exercicios postos ao dispor na plataforma virtual.
|
50 |
|
Observacións avaliación |
Para
aprobar a materia será preciso obter unha cualificación aprobatoria
tanto no exame ou proba obxectiva como na avaliación das actividades
prácticas, que se realizará a través do seminario. Dito doutro xeito,
non se sumarán as cualificacións obtidas en ambas partes si non se
obteñen polo menos 2,5 puntos sobre 5 (5 sobre 10) en cada unha delas.
Este réxime, é igualmente aplicable na oportunidade de xullo, en que se manterán os mesmos porcentaxes de cualificación. Con todo, gardarase a parte que eventualmente se aprobou na avaliación ordinaria.
No caso de que algún estudante incorra en plaxio nalgún dos exercicios, este será cualificado cun cero.
Os estudantes con dispensa terán que facer igualmente o exame final, pero deberán poñerse en contacto co profesor durante as primeiras dúas semanas do curso co fin de efectuar a adaptación da parte de seminario e análise de fontes documentais
|
Fontes de información |
Bibliografía básica
|
|
AA VV, Compendio de lógica, argumentación y retórica, 3.ª ed., Madrid, Trotta, 2016. Atienza, M., Curso de argumentación jurídica, 1.ª ed., Madrid, Trotta, 2019. García Amado, J. A., Razonamiento jurídico y argumentación. Nociones introductorias, 2.ª ed., León, Eolas, 2020. Serna, P. (dir.), De la argumentación a la hermenéutica, 2ª ed., Granada, Comares, 2005. Bermúdez, M.; Lucena, J., Manual de debate, Madrid, Berenice, 2019. |
Bibliografía complementaria
|
|
A. Aarnio, Lo racional como razonable, Madrid, Centro de Estudios
Constitucionales, 1991. R. Alexy, Teoría de la argumentación jurídica, Madrid, Centro de
Estudios Políticos y Constitucionales, 2018. K. Larenz, Metodología de la Ciencia del Derecho, Barcelona, Ariel, (trad. de la 4ª
edición alemana), 2010. Ch. Perelman y L. Olbrechts-Tyteca, Tratado de la argumentación, Madrid,
Gredos, 2016. Ch. Perelman, La lógica jurídica y la nueva retórica, Madrid, Civitas, 1988. J. Ferrer Beltrán, Prueba y verdad en el derecho, Madrid, Marcial Pons, 2008. M. Gascón Abellán, Los hechos en el derecho. Bases argumentales de la prueba, Madrid, Marcial Pons, 2010. M. Gascón Abellán y García Figueroa, La argumentación en el derecho, Lima, Palestra, 2017. García Amado, J.A., Teorías de la tópica jurídica, Lima, Palestra, 2018. Toye, R., Rhetoric. A Very Short Introduction, Oxford, Oxford Univ. Press, 2013. Toulmin, S., Los usos de la argumentación, Madrid, Marcial Pons, 2019. Han, B.-Ch., Infocracia. La digitalización y la crisis de la democracia, Barcelona, Taurus, 2022. |
Recomendacións |
Materias que se recomenda ter cursado previamente |
Dereito Constitucional: Fontes e Dereitos/612G01003 | Comunicación oral e escrita/612G01004 | Teoría do Dereito/612G01006 | Dereito Penal. Parte xeral/612G01010 | Constitución e poder xudicial/612G01014 | Institucións e ordenamento xurídico-administrativo/612G01015 | Dereito de obrigas e danos/612G01016 | Filosofía do Dereito/612G01026 | Dereitos Reais/612G01027 | Dereito Procesual Penal/612G01028 |
|
Materias que se recomenda cursar simultaneamente |
Traballo fin de Grao/612G01031 | Dereito Procesual Civil/612G01033 |
|
Materias que continúan o temario |
|
|