Datos Identificativos 2019/20
Asignatura (*) Lingua galega Código 652G04036
Titulación
Grao en Logopedia
Descriptores Ciclo Período Curso Tipo Créditos
Grao 1º cuadrimestre
Cuarto Optativa 4.5
Idioma
Galego
Modalidade docente Presencial
Prerrequisitos
Departamento Letras
Coordinación
López Viñas, Xoán
Correo electrónico
xoan.lopezv@udc.es
Profesorado
López Viñas, Xoán
Correo electrónico
xoan.lopezv@udc.es
Web
Descrición xeral Introdución xeral á lingua galega: fonética e fonoloxía, morfosintaxe e léxico.
Plan de continxencia

Competencias do título
Código Competencias do título
A3 Coñecer e integrar os fundamentos lingüísticos da Logopedia: Fonética e fonoloxía, morfosintaxe, semántica, pragmática, sociolingüística.
A17 Coñecer e realizar a intervención logopédica nos trastornos específicos do desenvolvemento da linguaxe: trastorno específico da linguaxe, retrasos da linguaxe, trastornos fonéticos e fonolóxicos; os trastornos da comunicación e a linguaxe asociados a déficit auditivos e visuais, o déficit de atención, a deficiencia mental, o trastorno xeneralizado do desenvolvemento, os trastornos do espectro autista, a parálise cerebral infantil e as plurideficiencias; os trastornos específicos da linguaxe escrita; as discalculias; as alteracións no desenvolvemento da linguaxe por deprivación social e as asociadas a contextos multiculturais e plurilingüismo; os trastornos da fluidez da fala; as afasias e os trastornos asociados; as disartrias; as disfonías; as disglosias; as alteracións da linguaxe no avellentamento e os trastornos dexenerativos; as alteracións da linguaxe e a comunicación en enfermidades mentais; o mutismo e as inhibicións da linguaxe; as alteracións das funcións orais non verbais: deglución atípica, disfagia e alteracións tubáricas.
A31 Adquirir o desenvolvemento os recursos persoais para a intervención: habilidades sociais e comunicativas, habilidades profesionais, avaliación da propia actuación profesional, técnicas de observación, técnicas de dinamización ou toma de decisións.
A32 Utilizar tecnoloxías da información e da comunicación.
B2 Aplicar un pensamento crítico, lóxico e creativo.
B3 Apreciar as distintas manifestacións da diversidade.
B4 Aprender a aprender.
B5 Aprender autonomamente, e motivarse para facelo de forma continuada.
B7 Capacidade de análise e síntese.
B8 Capacidade de observar e de escoitar de forma activa.
B9 Capacidade de organizar e planificar.
B12 Comunicarse de maneira efectiva nun contorno de traballo.
B13 Coñecer e manexar as novas tecnoloxías da comunicación e da información.
B17 Saber expresarse en público.
B22 Traballar de forma autónoma con iniciativa.
B23 Traballar de forma colaborativa.
B24 Traballar en equipo e, de ser o caso, de forma interdisciplinar.
C1 Expresarse correctamente, tanto de forma oral coma escrita, nas linguas oficiais da comunidade autónoma.
C3 Utilizar as ferramentas básicas das tecnoloxías da información e as comunicacións (TIC) necesarias para o exercicio da súa profesión e para a aprendizaxe ao longo da súa vida.
C4 Desenvolverse para o exercicio dunha cidadanía aberta, culta, crítica, comprometida, democrática e solidaria, capaz de analizar a realidade, diagnosticar problemas, formular e implantar solucións baseadas no coñecemento e orientadas ao ben común.
C6 Valorar criticamente o coñecemento, a tecnoloxía e a información dispoñible para resolver os problemas cos que deben enfrontarse.
C7 Asumir como profesional e cidadán a importancia da aprendizaxe ao longo da vida.

Resultados de aprendizaxe
Resultados de aprendizaxe Competencias do título
Producir en lingua galega textos orais e escritos con cohesión, coherencia e adecuación, demostrando un profundo coñecemento da lingua estándar. A3
A31
B2
B4
B5
B7
B9
B17
C1
C7
Recoñecer os problemas na produción e/ou interpretación de sons propios da lingua galega e as interferencias fonéticas. A3
A17
A32
B2
B4
B5
B7
B8
B9
B12
B13
B22
B23
B24
C1
C3
C4
C6
C7
Coñecer o estándar da lingua galega (fonético, morfosintáctico, lexical), así como as variedades sociais e xeográficas. A17
A32
B2
B3
B4
B5
B8
B9
B13
B17
B22
C1
C3
C4
C6
Mudar de rexistro dentro da lingua galega segundo as situacións. A3
A31
B2
B3
B4
B5
B8
B12
B17
B23
B24
C1
C4

Contidos
Temas Subtemas
1. Módulo de Fonética e Fonoloxía 1.1. Vocalismo e consonantismo
1.2. Fonética sintáctica, acento e entoación
2. Módulo de Ortografía 2.1. Usos das letras
2.2. Acentuación, maiúsculas, abreviacións e constituíntes xuntos/separados
2.3. Puntuación
3. Módulo de Morfosintaxe 3.1. Categorías gramaticais: substantivo, adxectivo, pronome, verbo, adverbio, preposición e conxunción
3.2. Estrutura sintáctica da oración
4. Módulo de Léxico-Semántica 4.1. Léxico xeral e léxico especializado. O léxico da Logopedia
4.2. Relacións semánticas e precisión léxico-semántica.
5. Módulo de Comunicación Oral 5.1. Comprensión e interación oral
5.2. Expresión oral: conversa, debate, entrevista
6. Módulo de Comunicación Escrita 6.1. Comprensión escrita
6.2. Expresión escrita: noticia, artigo de opinión, anuncio publicitario, recensión, convocatoria, solicitude, recurso, fax, contrato, CV, carta, e-mail, blogue

Planificación
Metodoloxías / probas Competencias Horas presenciais Horas non presenciais / traballo autónomo Horas totais
Sesión maxistral A3 A17 A31 B2 B4 B8 B12 B17 C1 C6 12 18 30
Obradoiro B2 B3 B4 B7 B8 B12 B17 B22 B23 C1 C6 15 22.5 37.5
Solución de problemas A32 B2 B4 B5 B9 B13 B24 C1 C3 C4 C7 0 30 30
Proba mixta A3 B7 C1 2 10 12
 
Atención personalizada 3 0 3
 
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado

Metodoloxías
Metodoloxías Descrición
Sesión maxistral Nas sesións de docencia expositiva levarase a cabo a presentación teórico-práctica dos contidos fundamentais para comprender a materia e para poder realizar as diversas actividades propostas nos "Obradoiros" e nas "Solucións de problemas".
Obradoiro Nestas sesións de docencia interactiva, o alumnado realizará ACTIVIDADES PRÁCTICAS de diferente tipoloxía (exercicios de completar, corrección de textos, análise e elaboración de textos, lectura e entoación de textos, exposicións, debates etc.) destinadas á consolidación dos contidos presentados nas sesións maxistrais, así como das destrezas e das estratexias relacionadas cos obxectivos e contidos da materia.
Solución de problemas Como complemento ás sesións maxistrais e ás actividades prácticas presenciais, o alumnado deberá realizar (fóra da aula) unha serie de ACTIVIDADES PRÁCTICAS sobre os contidos traballados nas aulas presenciais que deberá entregar ao profesor nas datas marcadas.
Proba mixta Exame práctico escrito en que se demostrarán os coñecementos e competencias adquiridos.

Atención personalizada
Metodoloxías
Solución de problemas
Obradoiro
Descrición
Para alén do labor de titorización realizado no horario de atendemento marcado polo profesorado responsábel da materia, a atención personalizada estará dirixida especialmente para o apoio á realización das prácticas presenciais e non presenciais.

Avaliación
Metodoloxías Competencias Descrición Cualificación
Solución de problemas A32 B2 B4 B5 B9 B13 B24 C1 C3 C4 C7 As ACTIVIDADES PRÁCTICAS non presenciais suporán un 40 % sobre a cualificación final. Nestas prácticas de ampliación avaliarase o correcto desenvolvemento das instrucións indicadas, a correcta aplicación dos contidos teóricos á práctica, a corrección na análise e na expresión escrita. Entregaranse en papel nos prazos marcados.
Para aprobar é preciso ter unha puntuación de 5 sobre 10 en cada actividade.
40
Sesión maxistral A3 A17 A31 B2 B4 B8 B12 B17 C1 C6 Na avaliación do seguimento das sesións maxistrais, que suporá un 10 % da cualificación total, avaliarase a ASISTENCIA e PARTICIPACIÓN. 10
Proba mixta A3 B7 C1 Na PROBA PRÁCTICA ESCRITA avaliarase a asimilación dos contidos aprendidos. As actividades do exame serán similares ás formuladas nas aulas.
Para superar esta proba, que se realizará na data hora e lugar marcados nos horarios oficiais de exames do centro, a cualificación deberá ser de 5 puntos sobre 10.
30
Obradoiro B2 B3 B4 B7 B8 B12 B17 B22 B23 C1 C6 As ACTIVIDADES PRÁCTICAS (exercicios de completar, corrección de textos, análise e elaboración de textos, lectura e entoación de textos, exposicións, debates etc.) realizadas ao longo do curso, serán obxecto de avaliación nun 30 % sobre a cualificación total.
Nestas actividades valorarase a correcta aplicación dos contidos teóricos á práctica, a capacidade de análise, a claridade e corrección na expresión oral e escrita, así como o traballo individual e en grupo.
20
 
Observacións avaliación

1. A CUALIFICACIÓN FINAL na 2.ª
OPORTUNIDADE (xullo) rexerase polas seguintes normas:

1.1. Quen suspender a materia na 1.ª oportunidade por non obter 5 puntos na PROBA MIXTA ESCRITA
deberá facer un novo exame escrito das mesmas características que o da 1.ª
oportunidade. Este exame oficial, marcado polo Decanato da Facultade, suporá o 40 % da cualificación final, pois
asígnaselle o 10 % por asistencia e participación contemplado na 1.ª
oportunidade.

1.2. De suspender a materia na 1.ª oportunidade
por non acadar a puntuación mínima nas ACTIVIDADES PRÁCTICAS,
deberá recuperalas por outras substitutivas de características semellantes. O
número de actividades, xunto coas datas de recollida e entrega, farase público no
momento de publicación das cualificacións da 1.ª oportunidade, pois estas prácticas
inclúen tanto as realizadas na aula (20 %, vid. supra) como as de entrega (40 %, vid. supra). Así, estas actividades
suporán o 60 %da cualificación final.

2. ALUMNADO A TEMPO PARCIAL E CON DISPENSA
ACADÉMICA

2.1. O alumnado matriculado a tempo parcial e con dispensa académica recoñecida
deberá pórse en contacto co profesorado da materia no inicio de curso
para planificar, en cada situación concreta, os axustes necesarios na
avaliación no tocante ás actividades presenciais (que serán substituídas por outras non
presenciais equivalentes).

3. CUALIFICACIÓN DE NON PRESENTADO



3.1. En cada oportunidade de
avaliación o/a alumno/a recibirá a cualificación de NON PRESENTADO (NP) se non se presentar á proba escrita e,
ademais, se o número de actividades avaliábeis for inferior ao 50 %.

4. AVALIACIÓN DA OPORTUNIDADE ADIANTADA DE DECEMBRO
4.1. O alumnado que se presentar á convocatoria adiantada de decembro terá que contactar previamente co docente da materia e, para superala, deberá realizar unha "Proba mixta" (5 puntos) e os "Traballos tutelados" (5 puntos) que lle foren encomendados.

5. OUTRAS OBSERVACIÓNS
5.1.
Para o resto de casos non contemplados nestas "Observacións" seguirase o disposto nas "Normas de avaliación, revisión e reclamación das
cualificacións dos estudos de grao e mestrado universitario".
5.2. Os traballos académicos presentados polo alumnado da
materia poderán ser incorporados á base de datos dunha ferramenta de
detección de plaxio ou de presentación do mesmo exercicio
en varias materias. De se producir algunha destas circunstancias,
poderán activarse as medidas recollidas nas Normas de avaliación, revisión e reclamación das cualificacións dos estudos de grao e mestrado universitario da UDC.

Fontes de información
Bibliografía básica

Carballeira Anllo, Xosé M.ª (coord.) (2009): Gran dicionario Xerais da lingua (Vigo: Xerais).

Freixeiro Mato, Xosé Ramón (2006 [2001]): Manual de Gramática galega (Vigo: A Nosa Terra).

Garayzábal, Elena (2006): Lingüística clínica y logopedia (Madrid: Machado Libros).

González Rei, Begoña (2004): Ortografía da lingua galega (A Coruña: Galinova).

Hermida Gulías, Carme (2004): Gramática práctica (Morfosintaxe) (Santiago de Compostela: Sotelo Blanco).

López Viñas, Xoán / Lourenço Módia, Cilha / Moreda Leirado, Marisa (2011 [2010]): Gramática práctica da lingua galega. Comunicación e expresión (A Coruña: Baía Edicións).

Martínez Celdrán, Eugenio (2002): Introdución á fonética. O son na comunicación humana (Vigo: Galaxia).

Muñoz Saá, Begoña / Sarmiento Macías, María Xesús / Alonso Pintos, Serafín (2004): Claro e seguido 1. Comprensión oral (Vigo: Xerais).

Muñoz Saá, Begoña / Sarmiento Macías, María Xesús / Alonso Pintos, Serafín (2004): Claro e seguido 2. Expresión oral (Vigo: Xerais).

Muñoz Saá, Begoña / Sarmiento Macías, María Xesús / Alonso Pintos, Serafín (2004): Claro e seguido 3. Comprensión escrita (Vigo: Xerais).

Muñoz Saá, Begoña / Sarmiento Macías, María Xesús / Alonso Pintos, Serafín (2004): Claro e seguido 4. Expresión escrita (Vigo: Xerais).

Navaza Blanco, Gonzalo (coord.) (2007): Dicionario Xerais castelán-galego de usos frases e expresións (Vigo: Xerais).

Pena, Xosé Ramón (coord.) (2005): Gran dicionario século XXI da lingua galega (Vigo: Galaxia / Edicións do Cumio).

Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega (2005): Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego. 20.ª edición (A Coruña: RAG / Santiago de Compostela: ILG). Tamén dispoñíbel en: http://www.realacademiagalega.org/documents/10157/19499da0-6a97-4d15-aa91-fa7a36f5f2bd [Consulta: 01/07/2013].

Regueira, Xosé Luís (2010): Dicionario de pronuncia da lingua galega (A Coruña: Real Academia Galega). Tamén dispoñíbel en: http://ilg.usc.es/pronuncia/ [Consulta: 01/07/2013].

Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega (2012-): Dicionario da Real Academia Galega. Edición electrónica dispoñíbel en: http://www.realacademiagalega.org/dicionario#inicio.do [Consulta: 01/07/2013]. Cfr. APP para Android e iOS.

Sanmartín Rei, Goretti (coord.) (2012) [2006]: Sobre a calidade da nosa lingua. 3.ª edición (A Coruña: Universidade da Coruña). Tamén dispoñíbel en: http://www.udc.es/snl/documentospdf/Libro_Calidade_Lingua.pdf [Consulta: 01/07/2013].

Sanmartín Rei, Goretti (coord.) (2012) [2006]: Criterios para o uso da lingua. 3.ª edición (A Coruña: Universidade da Coruña). Tamén dispoñíbel en: http://www.udc.es/snl/documentospdf/Libro_Criterios_lingua.pdf [Consulta: 01/07/2013].

Serrano Serrano, Joaquín (2002): Guía práctica de redacción (Madrid: Anaya).

Bibliografía complementaria

Proporcionarase bibliografía complementaria e específica por temas.


Recomendacións
Materias que se recomenda ter cursado previamente

Materias que se recomenda cursar simultaneamente
Sociolingüística/652G04044

Materias que continúan o temario

Observacións


(*)A Guía docente é o documento onde se visualiza a proposta académica da UDC. Este documento é público e non se pode modificar, salvo casos excepcionais baixo a revisión do órgano competente dacordo coa normativa vixente que establece o proceso de elaboración de guías