Datos Identificativos 2019/20
Asignatura (*) Transporte e comercio marítimo(en extinción) Código 730496012
Titulación
Mestrado Universitario en Enxeñaría Naval e Oceánica (plan 2018)
Descriptores Ciclo Período Curso Tipo Créditos
Mestrado Oficial 1º cuadrimestre
Segundo Obrigatoria 4.5
Idioma
Castelán
Modalidade docente Presencial
Prerrequisitos
Departamento Enxeñaría Naval e Industrial
Coordinación
Carral Couce, Luis Manuel
Correo electrónico
l.carral@udc.es
Profesorado
Carral Couce, Luis Manuel
Correo electrónico
l.carral@udc.es
Web
Descrición xeral Coñecemento do mercado e actividade do Transporte Marítimo
Plan de continxencia

Competencias do título
Código Competencias do título
A6 A05 - Coñecemento dos mercados da construción e reparación de buques e dos seus aspectos legais e económicos, para a súa aplicación aos correspondentes contratos e especificacións.
A15 A14 - Coñecemento do comercio e do transporte marítimo internacional para a súa aplicación á definición e optimización de novos buques e artefactos.
A16 A15 - Coñecementos de economía e de xestión de empresas do ámbito marítimo.
B1 CB06 Posuír e comprender coñecementos que acheguen unha base ou oportunidade de ser orixinais no desenvolvemento e/ou aplicación de ideas, a miúdo nun contexto de investigación
B2 CB07 Que os estudantes saiban aplicar os coñecementos adquiridos e a súa capacidade de resolución de problemas en ámbitos novos ou pouco coñecidos dentro de contextos máis amplos (ou multidisciplinares) relacionados coa súa área de estudo
B3 CB08 Que os estudantes sexan capaces de integrar coñecementos e enfrontarse á complexidade de formular xuízos a partir dunha información que, sendo incompleta ou limitada, inclúa reflexións sobre as responsabilidades sociais e éticas vinculadas á aplicación dos seus coñecementos e xuízos
B4 CB09 Que os estudantes saiban comunicar as súas conclusións e os coñecementos e razóns últimas que as sustentan a públicos especializados e non especializados dun modo claro e sen ambigüidades.
B5 CB10 Que os estudantes posúan as habilidades de aprendizaxe que lles permitan continuar estudando dun modo que haberá de ser en boa medida autodirixido ou autónomo.
B6 G01 Capacidade para resolver problemas complexos e para tomar decisións con responsabilidade sobre a base dos coñecementos científicos e tecnolóxicos adquiridos en materias básicas e tecnolóxicas aplicables na enxeñaría naval e oceánica, e en métodos de xestión.
B7 G02 Capacidade para concibir e desenvolver solucións técnica, económica e ambientalmente adecuadas a necesidades de transporte marítimo ou integral de persoas e mercadorías, de aproveitamento de recursos oceánicos e do subsolo mariño (pesqueiros, enerxéticos, minerais, etc.), uso adecuado do hábitat mariño e medios de defensa e seguridade marítimas.
C1 Utilizar as ferramentas básicas das tecnoloxías da información e as comunicacións (TIC) necesarias para o exercicio da súa profesión e para a aprendizaxe ao longo da súa vida.

Resultados de aprendizaxe
Resultados de aprendizaxe Competencias do título
Coñecemento dos mercados da construción e reparación de buques e dos seus aspectos legais e económicos, para a súa aplicación aos correspondentes contratos e especificacións. Coñecemento do comercio e do transporte marítimo internacional para a súa aplicación á definición e optimización de novos buques e artefactos. Coñecementos de economía e de xestión de empresas do ámbito marítimo. Utilizar as ferramentas básicas das tecnoloxías da información e as comunicacións (TIC) necesarias para o exercicio da súa profesión e para a aprendizaxe ao longo da súa vida. Posuír e comprender coñecementos que acheguen unha base ou oportunidade de ser orixinais no desenvolvemento e/ou aplicación de ideas, a miúdo nun contexto de investigación Que os estudantes saiban aplicar os coñecementos adquiridos e a súa capacidade de resolución de problemas en contornas novas ou pouco coñecidos dentro de contextos máis amplos (ou multidisciplinares) relacionados coa súa área de estudo Que os estudantes sexan capaces de integrar coñecementos e enfrontarse á complexidade de formular xuízos a partir dunha información que, sendo incompleta ou limitada, inclúa reflexións sobre as responsabilidades sociais e éticas vinculadas á aplicación dos seus coñecementos e xuízos Que os estudantes saiban comunicar as súas conclusións -e os coñecementos e razóns últimas que as sustentan- a públicos especializados e non especializados dun modo claro e sen ambigüidades. Utilizar as ferramentas básicas das tecnoloxías da información e as comunicacións (TIC) necesarias para o exercicio da súa profesión e para a aprendizaxe ao longo da súa vida. Que os estudantes posúan as habilidades de aprendizaxe que lles permitan continuar estudando dun modo que haberá de ser en gran medida autodirigido ou autónomo. Ser capaz de realizar unha análise crítica, avaliación e síntese de ideas novas e complexas. Falar ben en público Utilizar as ferramentas básicas das tecnoloxías da información e as comunicacións (TIC) necesarias para o exercicio da súa profesión e para a aprendizaxe ao longo da súa vida. AP5
AP14
AP15
BM1
BM2
BM3
BM4
BM5
BP1
BP2
CM1

Contidos
Temas Subtemas
PARTE I. INTRODUCIÓN - O COMERCIO MARÍTIMO

Tema 1. Os PRINCIPIOS ECONÓMICOS DO COMERCIO MARÍTIMO

1. Introdución
2. Crecemento económico e comercio marítimo
Etapas do desenvolvemento económico
Ciclo de desenvolvemento do comercio marítimo
Relación crecemento - comercio
3. Factores explicativos do comercio marítimo
Produto Nacional Bruto
Zona xeográfica
Poboación
Recursos naturais existentes
4. Incoterms
Concepto- Clasificación
Relación co transporte marítimo; gastos de carga e estiba
5. Balanza de pagos e Balanza de fretes
Balanza de fretes marítimos
Balanza de servizos anexos ao transporte marítimo

Tema 2. DISTRIBUCIÓN XEOGRÁFICA DO COMERCIO MARÍTIMO

1. Evolución do comercio internacional, Teoría West line de evolución do comercio marítimo; Concepto
Potencias comerciais do mediterráneo; Fenicia, Cartago, Creta, Grecia e Roma, Cidades Estado; Venecia e Xénova, Liga Hanseática
Epoca das exploracións; Portugal e España
Países Baixos e Imperio Británico
Liberalización do transporte marítimo
O Pacífico
2. Países que comercian por mar; identificación de:
Zonas de actividade económica
Zonas de recursos naturais
Zonas cumpridamente poboadas
3. Área marítima do Atlántico
Atlántico, Canle de Suéz e Panamá Europa Occidental América do Norte Suramérica
África Occidental
4. Area marítima do Pacífico e do Indico
Xapón -Asia -Oceanía-Oriente Medio -
Costa oeste de América -Costa este de Africa

PARTE II. O MERCADO DO TRANSPORTE MARITIMO

Tema 3. A ORGANIZACIÓN ECONÓMICA DO MERCADO DO TRANSPORTE MARÍTIMO

1. Introdución e xeneralidades:
Importancia económica do Transporte Marítimo
Relación Transporte marítimo - Comercio Internacional
Custo do transporte marítimo
2. O sistema de transporte marítimo - características desta actividade:
Inexistencia de stocks
Rixidez de ofértaa
Estatuto xurídico
Infraestrutura
Velocidade e regularidade
Prezo dos buques
Riscos
3. A demanda de transporte marítimo
Factores que a caracterizan
Clasificación de cárgalas
Graneis
Carga xeneral
4. A oferta de transporte marítimo; frota mercante mundial.
Tipos de buques mercantes
Desenvolvemento tecnolóxico
Incremento da tamaño
Especialización
Revolución nos sistemas de carga
Idade dos buques; vida física, vida tecnolóxica
5. O papel dos portos no sistema de transporte

Tema 4. Os CICLOS DO MERCADO DE TRANSPORTE MARÍTIMO

1. Ciclos económicos, relación co transporte marítimo
2. Características e frecuencia dos ciclos do mercado de transporte marítimo; Ciclos curtos e ciclos longos, etapas
3. Análise dos períodos seguintes:
1869 - 1914
1919 - 1938
1945 - 1995

Tema 5. O CATRO MERCADOS DO TRANSPORTE MARÍTIMO.

1.Mercado de fretes.
Time charter (trip charter, period charter)
2.Mercado de compra - venda de buques.
Procedemento
Relación entre prezo, nivel de fretes, idade e expectativas
Formulario ;Sae and Purchase Memorandum of Agreement (MOA) - Norwegian Salgues
3.Mercado de novas construcións.
Contrato de construción de buques - formulario AWES
4.Mercado de despezamentos.

Tema 6. OFERTA, DEMANDA E FRETE

1.O modelo do mercado
2.Análise da demanda de transporte marítimo
3.Análise da oferta de transporte marítimo
4.O mecanismo de formación do frete.
5.Frete no mercado da petroleiros - tarifa World - Scale

Tema 7. ESTIMACIÓNS E PREDICIÓNS

1.Xeneralidades.
2.Indices de fretes.
Baltic Exchange; índice BFI e BTI
Lloyd`s Ship Manager
3.Fontes documentais para a análise do mercado de fretes
Informes periódicos
Publicacións especializadas
Ordenes do mercado
4.Elaboración de predicións.
Previsión a curto, medio e longo prazo dos principais indicadores (niveis de fretes, equilibrio oferta/demanda, encargos de buques, etc.) Estudos de carácter xeral de oferta / demanda do transporte marítimo

Tema 8. O MERCADO DE NOVAS CONSTRUCIÓNS E DE DESPEZAMENTOS

1.Importancia do sector de novas construcións e reparacións
2.Evolución histórica do sector
3.Distribución xeográfica da capacidade de construción
4.Ciclos de mercado
5.Custo de construción - competitividade (produtividade, custos laborais, paridade respecto ao Dólar)
6.A industria do despezamento, localización e instalacións

PARTE III. A EXPLOTACION DO BUQUE

Tema 9. FLETAMENTO POR VIAXE, TEMPO E ARRENDAMENTO DO BUQUE.

1.Formas de explotación económica do buque; o contrato de fletamento
2.Formularios uniformes; vantaxes, tipos
3.Clausulado xeral das pólizas correspondente ao fletamento por viaxe (Voyage charter).
Cláusulas con referencia ás partes contratantes
Cláusulas que afectan o buque
Cláusulas con referencia cargar
Cláusulas referentes ás condicións de viaxe
Cláusulas varias
4.Poliza GENCON
5.Clausulado xeral das pólizas correspondente ao fletamento por tempo (Estafe charter).
Cláusulas referentes ao buque
Cláusulas con referencia ao período de fletamento
Cláusulas que determinan os dereitos e obrigacións de armador e fretador
6.Póliza BALTIME

Tema 10. LINEA REGULAR

1.Características
2.Coñecemento de embarque - definición, contido e tipos.
3.Regras da Haia-Visby - Bruxelas e Hamburgo.
Países cargadores e navieros
Contido
Ambitos de aplicación
4.Conferencias de fretes.
Historia
Clases de Conferencias
Vantaxes/inconvenientes
5.Marco xurídico internacional das conferencias - Código de conduta da UNCTAD.
6.Regulamentos Comunitarios - Paquete de Bruxelas.
7.Fórmulas de asociación entre servizos marítimos.
Acordos de aluguer de espazo
Servizo Conxunto
Consorcio Pechado
Empresa ou Naviera conxunta
Acordo de estabilización
8.Tarifas, estrutura
Estrutura
Criterios
Clases de fretes

Tema 11. CUSTOS DE CONSTRUCCION E EXPLOTACION

1.Estrutura do custo do transporte marítimo.
Concepto de custo
Clasificación tradicional; custos fixos e custos variables
2.Custos de capital- financiamento
Devolución ou amortización de créditos
Amortización contable Custo de oportunidade Factores influentes
3.Custos de operación
Mantemento e reparacións
Compoñentes
Circunstancias que afectan á partida
Formulación
Provisións e pertrechos
Tripulación e adestramento
Administración
4.Custos de viaxe
Custos proporcionais, consumos
Custos non proporcionais:
Custos de porto
Custos de paso de canles, comisións
5.Custos derivados da manipulación da carga
De carga/descarga
De operacións conexas (estiba, trincaje, acondicionamento de espazos)
6.Custos derivados do transporte terrestre da carga
7.Importancia relativa dos custos de acordo a factores tales como:
Tamaño, Tipo de buque, Tipo de explotación
Viaxe
8.Factores condicionantes do custo;
Velocidade, Idade, Rexistro
9. Economías de escala
10. Produtividade
Concepto,Optimización da velocidade de servizo
Optimización dos días de navegación en carga
Coeficiente de utilización do peso morto

Tema 12. ESTANCIA DOS BUQUES EN PORTO-OPERACIÓNS QUE SE DESENVOLVEN NO PORTO.

1.Operacións que se desenvolven en porto.
2.Importancia económica da fase portuaria do transporte marítimo
3.Demanda do transporte marítimo a un porto moderno
4.Produtividade das operacións portuarias
5.Modelos de xestión e administración portuaria
6.Lei de Portos do Estado- Portos de interese xeral.
7.Portos de titularidade estatal e autonómica.
8.Tarifas.

Tema 13. ADAPTACIÓN DO BUQUE Ao TRÁFICO

1.Tipos de cargas e buques
2.Evolución dos tipos de buques, Especialización
3.Adaptación do deseño á operación
4.Espazos para a contención da carga
5.Sistemas de transferencia
6.Dispositivos de estiba - trincaje

PARTE IV. REGULACIÓN DA SEGURIDADE E A NAVEGACIÓN

Tema 14. INSTITUCIÓNS QUE REGULAN O TRANSPORTE MARÍTIMO
1.III Conferencia Internacional sobre Dereito do Mar - Xamaica, Montego Bay
2.Estados do pavillón - OMI
3.Sociedades de clasificación
4.Organización internacional do traballo
5.UNTAD
6.Estados reitores do porto

Tema 15. Os REXISTROS DE BUQUES

1.Concepto e importancia do rexistro de buques.
2.Rexistros abertos ou libres fronte a rexistros pechados ou tradicionais.
3.Factores característicos dos rexistros libres.
4.Aspectos administrativos
Aspectos fiscais
Aspectos laborais
Aspectos técnicos
5.Pavillóns de conveniencia
6.Reacción dos países da Ou.C.D.E. ante o "Flagging out";
Actuacións posibles a nivel estatal
Rexistros especiais
Rexistros off-shore
Paso do control do estado do pavillón ao control por parte do estado do porto
7.Rexistro especial de Canarias (REBECA)

Tema 16. O SEGURO MARITIMO

1.Consideracións xerais.
2.Elementos persoais (asegurador, asegurado, coaseguro e reaseguro)
3.Modelos de pólizas aseguradoras marítimas
4.Suxeitos do seguro marítimo.
5.Seguro de casco
Desembolsos
Frete
Responsabilidade naviera
Mercadorías
6.Riscos.
7.Curmá
8.Clases de sinistros a efectos da súa liquidación
9.Seguros de protección e indemnización.

Tema 17. SEGURIDADE DA NAVEGACION

1.Sinistralidade marítima.
2.Accidentes da navegación
3.Abordaxe
Concepto
Clases
Salvamento
Concepto
Clasificación
Remuneración
Remolque.
Distinción entre remolque e salvamento
Remolque de altura e de porto - pólizas
4.Avaría grosa.
Regras de York e Anveres
Liquidación
5.Certificados gobernamentais e Certificados de clase.
6.Buque subestandar - actuacións para evitar a actividade de buques deste tipo.
Control do estado do porto. Acordos rexionais
Seguridade operacional (Código ISM)
Convenio de formación de 1995

PARTE V. Os TRAFICOS

Tema 18. TRAFICO DE GRANEIS - I

1.Introdución, orixes do transporte de graneis
2.Definición de cárgalas
Graneis líquidos
Graneis principais ou de primeira orde
Graneis secundarios ou de segunda orde
3.Estudo do sistema de transporte de graneis
4.Manexo dos graneis sólidos e líquidos.
5.Volume, orixe e destino dos tráficos.
6.Balance oferta/demanda e evolución recente.
7.Perspectivas a medio prazo.

Tema 19. TRAFICO DE GRANEIS - II

1.Cru e produtos do petróleo;-
2.As cargas e os buques
Volume
Orixe e destino dos tráficos
Balance oferta/demanda e evolución recente.
Perspectivas futuras
3.Produtos químicos:
As cargas e os buques
Volume
Orixe e destino dos tráficos
Balance oferta/demanda e evolución recente
Perspectivas futuras
4.Graneis Sólidos principais e secundarios;.
As cargas e os buques
Volume
Orixe e destino dos tráficos
Balance oferta/demanda e evolución recente
Perspectivas futuras

Tema 20. CARGA XERAL. Os SERVIZOS DE LINEAS REGULARES
1.Orixes das liñas regulares
2.A carga xeral, proceso de formación de unidades de carga - colectores.
3.Concepto de transporte intermodal
4.Evolución do tipo de buque a utilizar no tráfico.
5.Colectores:
As cargas e os buques
Volume
Orixe e destino dos tráficos
Balance oferta/demanda e evolución recente
Perspectivas futuras
6. Cargas Refrigeradas e frigoríficas;
As cargas e os buques
Volume,Orixe e destino dos tráficos
Balance oferta/demanda e evolución recente
Perspectivas futuras
7.Portos e terminais de colectores
.
Os bloques o temas siguintes desenrrolan os contidos establecidos na ficha de la Memoria de Verificación Introducción - O Comercio Marítimo
O mercado do transporte marítimo
A explotación do buque
Regulación da seguridade e a navegación
Os tráficos.
Coñecemento do comercio e o transporte marítimo internacional para a sua aplicación a definición e optimización dos novos buques e artefactos

Planificación
Metodoloxías / probas Competencias Horas presenciais Horas non presenciais / traballo autónomo Horas totais
Sesión maxistral A6 A15 A16 B1 B2 B3 B4 B5 B7 C1 47.5 47.5 95
Proba de resposta breve A6 A15 A16 B6 2.5 0 2.5
Saídas de campo A6 A15 A16 5 0 5
 
Atención personalizada 10 0 10
 
*Os datos que aparecen na táboa de planificación son de carácter orientativo, considerando a heteroxeneidade do alumnado

Metodoloxías
Metodoloxías Descrición
Sesión maxistral Desenrrolo dos contidos
Proba de resposta breve Proba escrita correspondiente a conceptos teóricos y contenidos prácticos.
Saídas de campo Visitas a instalacions portuarias así como complexos industriaiss, tales como un parque de almacenamento de carbón.

Atención personalizada
Metodoloxías
Saídas de campo
Sesión maxistral
Descrición
NO SE ACEPTA LA DISPENSA ACADÉMICA

Visitas a peiraos e instalacións portuarias

Avaliación
Metodoloxías Competencias Descrición Cualificación
Proba de resposta breve A6 A15 A16 B6 Contidos teorico e prácticos 100
 
Observacións avaliación

 

 AVALIACIÓN

SISTEMA DE AVALIACIÓN Comprende ou conxunto dá valoración de todas as actividades realizadas a ou longo do cuadrimestre, máis a nota do exame correspondinte a convocatoria de xuño. A valoración detallada por actividades foi a siguinte:  A participación activa nas clases de teoría e saidas de campo, representará ata un 10 % da nota. A participación activa nas prácticas, a realización dos casos prácticos correspondentes e a superación do exame de prácticas supoñerá un 40 % da nota.  A nota do exame teórico representará o 50 % da cualificación final do alumno, debendo obter en dicha proba unha cualificación mínima de 5 puntos sobre 10.  As notas de todas as actividades feitas polo alumno durante o cuadrimestre gardarase tamén para outras convocatorias.

CRITERIOS DE AVALIACIÓN A nota final da materia dependerá de:  Exame final parte teórica 50% Exame final parte práctica 40%.  Participación en clase 10% Considerouse importante asistir a todas as clases e levar o traballo ao día, utilizando os recursos que se facilitarán a través da Facultade Virtual.

PAUTAS PARA A MELLORA E A RECUPERACIÓN Superada a nota mínima de exame poderanse obter puntos extra pola elaboración voluntaria de traballos dirixidos adicionais.


Fontes de información
Bibliografía básica Raúl Villa Caro (2014). ESTUDIO DE LA INFLUENCIA del TRANSPORTE MARITIMO en el DESARROLLO VIVIDO EN EL PUERTO DE FERROL. Creaespace
STOPFORD MARTIN (2009). Maritime Economics. Routledge
Cota Mascuñana David; Castro Ponte Alberte; Carballo Sánchez Rodrigo; Carral Couce Luis; Fraguela Fo (2015). O comercio marítimo”. UNIDADES DIDÁCTICAS. Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 978-84-
Castro Ponte Alberte; Cota Mascuñana David; Carral Couce Carral; Vázquez Paula; Fraguela Formoso Jos (2015). O contrato de transporte. UNIDADES DIDÁCTICAS. Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 978-84-
PINACHO BOLAÑO- RIVADENEIRA, JAVIER (1996). Trafico Marítimo. FEIN

Bibliografía básica, composta por unha serie de monografías básicas para o seguimento dos temas máis importantes, analizando e comentando os contidos dos mesmos.

Bibliografía de consulta adicional que complementa e ampla algunhas das cuestións que os textos anteriores non poden abordar, e que debido ao carácter referencial, optamos por presentar ao final do capítulo.

BIBLIOGRAFÍA BÁSICA

STOPFORD MARTIN

MARITIME ECONOMICS

Londres 2009

Editorial: Routledge

793 páxinas

- Trátase dun texto, que na súa terceira edición, establece unha valiosa introdución ao coñecemento integral do negocio do transporte marítimo. O autor como consecuencia da súa dilatada experiencia profesional e académica (profesor na Universidade de Cambridge), presenta un texto que combina aspectos moi variados do que poderiamos denominar "mercados do transporte marítimo". Este último feito resulta en especial reseñable, mentres a maioría dos tratados analizan unicamente o mercado de fretes, leste, enfócao a través do que o denomina como o catro mercados do transporte marítimo; o de fretes, o de compra / venda de buques, o de novas construcións e finalmente o de despezamentos. Este feito diferenciador resulta en extremo interesante para o enfoque da materia dentro da titulación de Enxeñaría Naval e Oceánica.

De igual modo deixar constancia do interesante contido da longa lista de figuras e táboas, gran número delas de elaboración propia, que permiten realizar unha análise completa da evolución do catro mercados anteriormente citados.

PINACHO BOLAÑO- RIVADENEIRA, JAVIER

TRÁFICO MARITIMO

Madrid 1996

Editorial: Fondo Editorial de Enxeñaría Naval - Colexio Oficial de Enxeñeiros Navais

560 pag.

- A obra indicada constitúe a segunda edición (actualizada ) dunha primeira publicación que data de 1975. Trátase por tanto dun manual de carácter xeral e xa clásico, máis destinado a alumnos profanos na materia, que a profesionais ou estudiosos. O Prof. Pinacho recompila na obra a súa experiencia ao longo da súa dilatada carreira docente universitaria.

A obra estrutúrase en dous apartados fundamentais; o mercado do transporte marítimo e a empresa armadora, contendo en total 27 capítulos. Apuntar, igualmente, os apéndices, que até un número de 14, conteñen unha interesante información complementaria.

A diversidade de contidos é importante, permitindo que a obra adquira ese carácter xeneralista, que permitirá ao alumno formarse unha idea previa do mundo do negocio marítimo.

BRANCO ÁLVAREZ AQUILINO

Os TRANSPORTES MARÍTIMOS DE LIÑA REGULAR

Valencia 1997

Editorial: Instituto Portuario de Estudos e Cooperación

Autoridade Portuaria de Valencia

243 páxinas

- Non cabe dúbida do espectacular desenvolvemento que determinou a evolución do transporte marítimo de liña regular no curso das últimas décadas do século XX . Ante esta situación cambiante, a monografía comentada, cobra especial relevancia pola súa amplitude de contidos e actualidade. Tocando aspectos portuarios e de consolidación da carga, que dalgún modo resultan tamén de interese no aspecto bibliográfico da materia de "Sistemas de Carga/Descarga", a obra resalta nos apartados dedicados á documentación da carga, as estruturas típicas da liña regular (conferencias de fretes, consellos de usuarios e a fórmula de cooperación entre servizos) e os transportes multimodales.

Bibliografía complementaria (). .

AUTORES (p.o. de firma): Alberte Castro Ponte; David Cota Mascuñana; Luis Carral Couce; Paula Vázquez Rodríguez; José Ángel Fraguela Formoso

TITULO: “O contrato de transporte” (páginas de 1 a 26 ambas inclusive, de 26 páginas).

REF. LIBRO: UNIDADES DIDÁCTICAS. Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 978-84-16183-25-8

Sello de Calidad en Edición Académica, promovido por la Unión de Editoriales Universitarias Españolas (UNE) y avalado por la Agencia Nacional de Evaluación de la Calidad y Acreditación (ANECA) y la Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología (FECYT).

Identificador de objeto digital (DOI) (06) http://dx.doi.org/10.15304/9788416183258

AUTORES (p.o. de firma): David Cota Mascuñana; Alberte Castro Ponte; Rodrigo Carballo Sánchez; Luis Carral Couce; José Ángel Fraguela Formoso

TITULO: “O comercio marítimo” (páginas de 1 a 47 ambas inclusive, de 47 páginas).

REF. LIBRO: UNIDADES DIDÁCTICAS. Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 978-84-16183-29-6

Sello de Calidad en Edición Académica, promovido por la Unión de Editoriales Universitarias Españolas (UNE) y avalado por la Agencia Nacional de Evaluación de la Calidad y Acreditación (ANECA) y la Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología (FECYT).

Identificador de objeto digital (DOI) (06) http://dx.doi.org/10.15304/9788416183296


Recomendacións
Materias que se recomenda ter cursado previamente

Materias que se recomenda cursar simultaneamente

Materias que continúan o temario

Observacións

Para axudar a conseguir unha contorna inmediata sostido e cumprir co obxectivo da acción número 5: ---“Docencia e investigación saudable e sustentable ambiental e social” do "Plan de Acción Green Campus Ferrol":

            A entrega dos traballos documentais que se realicen nesta materia:

             -  Solicitaranse en formato virtual e/ou soporte informático

             -  Realizarase a través de Moodle, en formato dixital sen necesidade de imprimilos

            -  En caso de ser necesario realizalos en papel:

                  -     Non se empregarán plásticos

                 -      Realizaranse impresións a dobre cara.

                 -      Empregarase papel reciclado.

                 -      Evitarase a impresión de borradores.

- Débese de facer un uso sustentable dos recursos e a prevención de impactos negativos sobre o medio natural



(*)A Guía docente é o documento onde se visualiza a proposta académica da UDC. Este documento é público e non se pode modificar, salvo casos excepcionais baixo a revisión do órgano competente dacordo coa normativa vixente que establece o proceso de elaboración de guías